ಯುಗಾದಿ: ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲದ ಜೀವನ ಪಾಠ

ಇಂದು ಯುಗಾದಿ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಆಗಿರಬಹುದು. ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣ. ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ ಹೋಳಿಗೆಯ ವಾಸನೆ. ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೈಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಬೇವಿನ ಕಹಿಗೆ ಮುಖ ಕಿವುಚುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಬೆಲ್ಲದ ಸಿಹಿಗೆ ನಗುತ್ತಾರೆ.

ಹೊಸ ಸಂವತ್ಸರ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ವಿಶ್ವಾವಸು ಸಂವತ್ಸರ. ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಶುರು ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಗುರು, ಮಾವಿನ ಹೂವು, ಬೇವಿನ ಹೊಸ ಎಲೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಹೊಸದು.

ಆದರೆ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಗೆ ಮೊದಲು ಹಾಕಿದ್ದು ಸಿಹಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಹಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರು. ಯಾಕೆ?

ಒಂದೇ ತುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವರ್ಷ

ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ ಒಂದು ಸಂದೇಶ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರೀ ಸಿಹಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಹಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಬಂಧ, ಹಣ, ಕೆಲಸ — ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯ ದಿನಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ, ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ, ಮೊದಲ ತುತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ. ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ.

ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲದ ಜೊತೆ ಹುಣಸೆ, ಉಪ್ಪು, ಮೆಣಸು, ಮಾವಿನಕಾಯಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಆರು ರುಚಿಯ ಪಚ್ಚಡಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಿಹಿ, ಕಹಿ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು, ಖಾರ, ಒಗರು. ಇವು ಜೀವನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾವಗಳ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಕೋಪ, ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಎಲ್ಲವೂ. ಒಂದೇ ತುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವರ್ಷದ ರುಚಿ.

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಮನಿಸುವ ವಿಷಯ ಇದೆ. ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಕಹಿ, ಆಮೇಲೆ ಸಿಹಿ ಎಂದಲ್ಲ. ಎರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದೇ ತುತ್ತು. ಜೀವನವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಕಷ್ಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸುಖ ಶುರುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮಗುವಿನ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತೋಷದ ಜೊತೆ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿಗಳು. ಹೊಸ ಕೆಲಸದ ಉತ್ಸಾಹದ ಜೊತೆ ಹೊಸ ಒತ್ತಡ. ಮಗಳ ಮದುವೆಯ ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆ ಅವಳು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವ ನೋವು.

ಗೀತೆಯ ಸಮಚಿತ್ತ

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಚಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು, ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಬರುತ್ತವೆ, ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಸಹಿಸಿಕೋ.

ಇದೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ. ಸುಖ ದುಃಖಗಳನ್ನು, ಲಾಭ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು, ಜಯ ಅಪಜಯಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ, ಅಂದರೆ ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ, ಸಿದ್ಧನಾಗು.

ಸಮಚಿತ್ತ ಎಂದರೆ ಭಾವನೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಲ್ಲ. ಕಹಿ ಬಂದಾಗ ಕಹಿ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಸಿಹಿ ಬಂದಾಗ ಸಿಹಿ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಹಿ ಬಂದಾಗ "ನನ್ನ ಜೀವನವೇ ಹಾಳಾಯಿತು" ಎಂದು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಹಿ ಬಂದಾಗ "ಇದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮೈಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಹಾದುಹೋಗುವ ಅತಿಥಿಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದು. ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲದ ತುತ್ತು ಈ ಗೀತೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುತ್ತದೆ.

ಬೇವಿನ ಗುಣ

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಡಿ. ಬೇವು ಕಹಿ, ಆದರೆ ಅದು ವಿಷವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಬೇವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಯ, ಆರೋಗ್ಯದ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಿದರು. ಯುಗಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬೇವಿನ ಎಲೆ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ವರ್ಷವಿಡೀ ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಶ್ಲೋಕವೂ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಜೀವನದ ಕಹಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೀಗೆಯೇ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೋವು. ಆದರೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದೇ ಕಹಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ, ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ, ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕೆಲಸ ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಆರೋಗ್ಯದ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಿಸಿತು. ಮುರಿದ ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೇ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಸಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಕಹಿಯೂ ಹೀಗೆ ಔಷಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ನೋವುಗಳು ಬರೀ ನೋವು. ಆದರೆ ಕಹಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಬದಲು "ಇದು ನನಗೆ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಬಹಳ ಸಲ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಚರಣೆ

ಇಂದು ಸಂಜೆ ಹಬ್ಬದ ಗದ್ದಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಳೆದ ಸಂವತ್ಸರದ ಕಡೆ ನೋಡಿ. ಒಂದು ಪುಟದ ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಬೆಲ್ಲ" ಎಂದು ಬರೆದು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಮೂರು ಸಿಹಿ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಬೇವು" ಎಂದು ಬರೆದು ಮೂರು ಕಹಿ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.

ಪ್ರತಿ ಕಹಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಸೇರಿಸಿ. "ಇದು ನನಗೆ ಕಲಿಸಿದ್ದು…" ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ "ಇದನ್ನು ನಾನು ದಾಟಿ ಬಂದೆ" ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ. ಅದೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವೇ.

ನಂತರ ಹೊಸ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ. "ಈ ವಿಶ್ವಾವಸು ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಬಂದಾಗ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ, ಕಹಿ ಬಂದಾಗ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ."

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಪುಟವನ್ನು ಎರಡು ಕೈಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಡಿದು ಐದು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕೊಡಿ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ.

ಇದನ್ನು ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಮಾಡಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಸುಂದರ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವರ್ಷದ ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ ಹೇಳಲಿ. ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಕಹಿ ಹೇಗೆ ಸಿಹಿಯಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಹೇಳಲಿ. ಹಬ್ಬದ ಊಟಕ್ಕಿಂತ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಮೂರು ಸಾಲು.

• ಇಂದಿನ ಒಂದು ಬೆಲ್ಲ. ದಿನದ ಒಂದು ಸಿಹಿ ಕ್ಷಣ.
• ಇಂದಿನ ಒಂದು ಬೇವು. ದಿನದ ಒಂದು ಕಹಿ ಕ್ಷಣ.
• ಆ ಬೇವು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಠ, ಅಥವಾ "ಇದು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ನೆನಪು.

ಏಳು ದಿನದ ನಂತರ ಓದಿ ನೋಡಿ. ಪ್ರತಿ ದಿನದಲ್ಲೂ ಎರಡೂ ಇದ್ದವು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾವ ದಿನವೂ ಪೂರ್ತಿ ಕಹಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಯಾವ ದಿನವೂ ಪೂರ್ತಿ ಸಿಹಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅರಿವೇ ಸಮಚಿತ್ತದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತುತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಕಹಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಎರಡನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕಲಿಸಿದ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಜಾಣ್ಮೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಜೀವನದಿಂದ ಬೇವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬೆಲ್ಲದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ತಿನ್ನಲು ಕಲಿಯಬಹುದು. ಕಹಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕಣ್ಣು, ಸಿಹಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಕಹಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸು.

ಈ ವಿಶ್ವಾವಸು ಸಂವತ್ಸರ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ತರಲಿ.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಯುಗಾದಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏