ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸುವ ಆತುರ. ಮಗ ಇನ್ನೂ ಶೂ ಹಾಕಿಲ್ಲ. ಬಸ್ ಐದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಹೇಳಿದರೂ ಅವನು ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಒಳಗಿನಿಂದ ಏನೋ ಸ್ಫೋಟಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿ ಏರುತ್ತದೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಡಬ್ಬಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಹೇಳಬಾರದ ಮಾತುಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮಗ ಹೆದರಿ ಶೂ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಬಸ್ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಮನೆ ಮೌನ. ಮತ್ತು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರ. ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಕೂಗಿದೆ?
ಸಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಧು ಸಂತರಿಗೂ ಬಂದ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಸಿಟ್ಟು ಬರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ, ಅಥವಾ ಪರಿಹಾರ. ಈ ತಿಂಗಳು ನಾವು ಮನಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ. ಮೊದಲು ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಶುರು ಮಾಡೋಣ.
ಸಿಟ್ಟು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ
ಸಿಟ್ಟು ಒಂದು ಸಂದೇಶವಾಹಕ. ಅದು ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ. "ನಿನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಏನೋ ಒಂದಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ." ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ, ನಿಮ್ಮ ಗೌರವ, ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆ, ನ್ಯಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ. ಮೇಲಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದು ಭಯ. ಮಗ ತಡವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ನಾನು ಒಳ್ಳೆಯ ತಾಯಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಸಿಟ್ಟು ಮೇಲಿನ ಪದರ. ಅದರ ಕೆಳ ಪದರದಲ್ಲಿ ಭಯ, ನೋವು, ಆಯಾಸ ಅಥವಾ ಅವಮಾನ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಂದೇಶವಾಹಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂದೇಶವನ್ನು ಓದಬೇಕು.
ಗೀತೆ ಹೇಳುವ ಸರಪಳಿ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಸಿಟ್ಟಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸರಪಳಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಸೆ. ಆಸೆ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕೋಪ. "ಕ್ರೋಧಾದ್ಭವತಿ ಸಮ್ಮೋಹಃ" — ಕೋಪದಿಂದ ಮೋಹ, ಅಂದರೆ ಗೊಂದಲ. ಗೊಂದಲದಿಂದ ನೆನಪಿನ ಭ್ರಮೆ. ನೆನಪು ಕಳೆದಾಗ ಬುದ್ಧಿ ನಾಶ. ಬುದ್ಧಿ ನಾಶವಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ಅಧಃಪತನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಇದು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮಾತು. ಆದರೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಶೂ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು ನೋಡಿ. ಸಿಟ್ಟು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಗೊಂದಲ. ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ "ನಾನು ಮಗನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ನೆನಪೇ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮಾಯ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಮಾತು ಹೊರಬಂತು.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನದಲ್ಲೂ "ಮುನಿಯಬೇಡ" ಎಂಬ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ. "ಕಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ, ಮುನಿಯಬೇಡ" ಎಂದು ಶುರುವಾಗುವ ಆ ವಚನದಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟು ಬರೀ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ, ಇತರರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಕ್ರಿಯೆ.
ತೊಂಬತ್ತು ಸೆಕೆಂಡಿನ ಅಲೆ
ಅಮೆರಿಕದ ನರವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಿಲ್ ಬೋಲ್ಟ್ ಟೇಲರ್ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತ ವಿಚಾರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಿಟ್ಟಿನಂತಹ ಭಾವನೆ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಲೆ ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತು ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಂತರವೂ ಸಿಟ್ಟು ಉಳಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಾವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಘಟನೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಳತೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತ ಹೋಲಿಕೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಆದರೆ ಅದರ ಪಾಠ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಸಿಟ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಅಲೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ, ನಾವು ಅದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕದಿದ್ದರೆ. ಆ ಮೊದಲ ಒಂದೂವರೆ ನಿಮಿಷ ಏನೂ ಮಾತಾಡದೆ, ಏನೂ ಮಾಡದೆ ಕಳೆದರೆ ಅರ್ಧ ಯುದ್ಧ ಗೆದ್ದಂತೆ.
ಹೊರಹಾಕಿದರೆ ಸಿಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ
"ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಒಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಹೊರಹಾಕಬೇಕು" ಎಂದು ಬಹಳ ಜನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದಿಂಬಿಗೆ ಗುದ್ದು, ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗು. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾಡ್ ಬುಷ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಸಿಟ್ಟು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಪಂಚಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗೆ ಗುದ್ದಿದವರು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅಂದರೆ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಂತ ಒಳಗೆ ಅದುಮಿಡುವುದೂ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ದಾರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ದೇಹವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಸಿಟ್ಟಿನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು.
ಸಿಟ್ಟು ಬಂದ ಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ
ಇದನ್ನು ಸಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಆಗ ಸಿಟ್ಟಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ.
- ನಿಲ್ಲಿ. ಸಿಟ್ಟು ಏರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಕೂಡಲೇ ಮಾತು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚುವುದೇ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆ.
- ಉಸಿರು. ನಾಲ್ಕು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ, ಆರು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ. ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವ ಉಸಿರು ಉದ್ದವಾಗಿರಲಿ. ಆರು ಸುತ್ತು.
- ಜಾಗ ಬದಲಿಸಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ "ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಬರುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೇರೆ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ. ಮುಖಕ್ಕೆ ತಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿ.
- ಹೆಸರಿಸಿ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ನನಗೆ ಈಗ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ." ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಭಾವನೆಯನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಿ. "ನನಗೆ ಭಯವಾಗಿದೆ." "ನಾನು ತುಂಬಾ ದಣಿದಿದ್ದೇನೆ."
- ಕೇಳಿ. "ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಬೇಕು?" ಶಿಕ್ಷೆ ಅಲ್ಲ, ಗೆಲುವು ಅಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಅಗತ್ಯ.
- ಆಮೇಲೆ ಮಾತಾಡಿ. "ನೀನು" ಎಂದು ಶುರು ಮಾಡಬೇಡಿ. "ನನಗೆ" ಎಂದು ಶುರು ಮಾಡಿ. "ಬೆಳಗ್ಗೆ ತಡವಾದಾಗ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಒತ್ತಡ ಆಗುತ್ತದೆ. ನಾಳೆಯಿಂದ ಶೂ ರಾತ್ರಿಯೇ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಇಡೋಣವಾ?"
ಸಿಟ್ಟಿನ ಹಿಂದಿನ ಇಂಧನ
ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಸಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಕಡಿಮೆ, ಹೊತ್ತಿಗೆ ಊಟ ಇಲ್ಲ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚು, ಅಥವಾ ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ತನಗಾಗಿ ಸಮಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಸಿಟ್ಟು ಬೆಂಕಿಯಾದರೆ ಇವು ಅದರ ಇಂಧನ. ಇಂಧನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ ಬೆಂಕಿ ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ.
ದಿನವೂ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಏರುವ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣ ಬೇಗ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣ ಗೊತ್ತಾದರೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸುಲಭ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಸಿಟ್ಟು ಇಳಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕೈ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಜೊತೆಗೆ ರೇಖಿಯ ತತ್ವ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. "ಇಂದು ಮಾತ್ರ, ನಾನು ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ."
ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಸಿಟ್ಟು ಆಗಾಗ ಹಿಂಸೆಯ ರೂಪ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ — ಹೊಡೆಯುವುದು, ವಸ್ತು ಒಡೆಯುವುದು, ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು — ಅಥವಾ ಸಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ, ಸಂಬಂಧ, ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ಇದು ದುರ್ಬಲತೆಯಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವವರು ನೀವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಗೂ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಸಿಟ್ಟು ಬಂದ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಒಂದು ಕೆಲಸ. ಮಾತಾಡುವ ಮೊದಲು ಆರು ಉದ್ದದ ಉಸಿರು. ಅಷ್ಟೇ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಇಂದು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು, ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಉಸಿರು ನೆನಪಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಿಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ನಿಜವಾದ ಭಾವನೆ ಯಾವುದು. ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಓದಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟಿನ ಮಾದರಿ ನಿಮಗೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಸಿಟ್ಟು ಬಿಸಿ ಕೆಂಡ. ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಲು ಹೋದರೆ ಮೊದಲು ಸುಡುವುದು ನಮ್ಮ ಕೈ. ಆದರೆ ಕೆಂಡವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅಡುಗೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಿಟ್ಟಿನ ಹಿಂದಿನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸಂಬಂಧ ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಳೆ ಬೆಳಗಿನ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟು ಏರಿದಾಗ ಈ ಲೇಖನ ನೆನಪಾಗಲಿ. ಆರು ಉಸಿರು. ಆಮೇಲೆ ಮಾತು.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏