ಸಂಕ್ರಾಂತಿ: ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗುವ ಕಾಲ

ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿ. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ, ಕಬ್ಬಿನ ತುಂಡು, ಸಕ್ಕರೆ ಅಚ್ಚು ಹಿಡಿದು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ ಅಜ್ಜಿ ತಾನೂ ಒಂದು ಹಿಡಿ ಎಳ್ಳು ಕೊಟ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಒಳ್ಳೆ ಮಾತಾಡಿ." ಸಂಜೆ ದನಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ, ಕೊಂಬಿಗೆ ಬಣ್ಣ, ಕೆಲವು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ. ನಾವು ಇದನ್ನು ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಸರಿಯೇ. ಆದರೆ ಈ ಹಬ್ಬದ ಒಳಗೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಪಾಠ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗುವ ಪಾಠ.

ಸೂರ್ಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುವ ಹೊತ್ತು

ಸಂಕ್ರಮಣ ಎಂದರೆ ಸೂರ್ಯ ಒಂದು ರಾಶಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಕ್ರಮಣಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ. ಇದರಿಂದ ಉತ್ತರಾಯಣ ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದಿನಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತವೆ, ಚಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ, ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹರು ಶರಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಉತ್ತರಾಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದರು ಎಂಬ ಕಥೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ದೇಹ ಬಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಅವರು ಬೆಳಕಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಎಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲೂ ಉತ್ತರಾಯಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ದಾರಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಗೆ ಉತ್ತರಾಯಣ ಬರೀ ಖಗೋಳದ ಘಟನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ದಿಕ್ಕಿನ ಸಂಕೇತ.

ಸೂರ್ಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು?

ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಉತ್ತರಾಯಣ

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣಾಯಣದ ಕಾಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಕತ್ತಲೆಯ ಕಡೆ ನೋಡುವ ಕಾಲ. ಯಾವುದು ತಪ್ಪಾಯಿತು, ಯಾರು ಮೋಸ ಮಾಡಿದರು, ಏನು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ — ಇದೇ ಯೋಚನೆ. ಇದು ಸಹಜ. ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದೂ ಜೀವನದ ಭಾಗ.

ಆದರೆ ಕತ್ತಲೆಯ ಕಡೆಯೇ ಮುಖ ಮಾಡಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕುಳಿತರೆ ಅದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎದುರಿಗೇ ಇದ್ದರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೇ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮುಖ ಈಗ ಯಾವ ಕಡೆ ಇದೆ?

ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗುವುದು ಎಂದರೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಲ್ಲ. "ಎಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನಟಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ಇರುವ ಬೆಳಕನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. ಒಂದು ಕೆಲಸ ಹೋಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಜೊತೆ ನಿಂತ ಕುಟುಂಬ ಇದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕಲಿಯುವ ಮನಸ್ಸು ಇದೆ. ಸೂರ್ಯ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ. ದಿಕ್ಕು ಮಾತ್ರ ಬದಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉಳಿದದ್ದು ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲ

ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನಿಸಿ. ಎಳ್ಳು ಸಣ್ಣದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಹಿ, ಆದರೆ ಗಟ್ಟಿ. ಬೆಲ್ಲ ಸಿಹಿ, ಮೃದು. ಎರಡೂ ಸೇರಿದಾಗ ಒಂದು ರುಚಿ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿ "ಒಳ್ಳೆ ಮಾತಾಡಿ" ಎಂದರು. ಹಳೆಯ ಮನಸ್ತಾಪ ಮರೆತು, ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿಹಿ ಮಾತಿನಿಂದ ಸಂಬಂಧ ಶುರು ಮಾಡಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ.

ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗುವುದು ಒಳಗಿನ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸವೂ ಹೌದು. ಮಾತು ಬದಲಾದಾಗ ಸಂಬಂಧ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ವೈಮನಸ್ಯ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ನೆಂಟರ ಮನೆಗೆ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ವರ್ಷಗಳ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಒಂದು ಕಿಟಕಿ ತೆರೆಯಬಹುದು.

ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಿಸುವುದರ ಅರ್ಥ

ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದನಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಹಾರಿಸುವ ಆಚರಣೆ ಇದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ದನಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯ ವರ್ಷದ ಭಾರ, ಭಯ, ಕೊರಗು — ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಮುಂದೆ ಹಾರುವುದು.

ಇದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಬಿಡಲು ಬಯಸುವ ಮೂರು ವಿಷಯ ಬರೆಯಿರಿ. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕೋಪ, ಒಂದು ಭಯ, ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸ. ದೇವರ ದೀಪದ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಓದಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ "ಇವು ನನ್ನ ದಕ್ಷಿಣಾಯಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ಆ ಕಾಗದವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿ. ಮಕ್ಕಳ ಹತ್ತಿರ, ಒಳಗಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಬೇಕಾದರೆ ಹರಿದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿದರೂ ಸಾಕು.

ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕ್ರಮ

ಉತ್ತರಾಯಣ ಸೂರ್ಯನ ಕಾಲ. ಈ ತಿಂಗಳು ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜೊತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಶುರು ಮಾಡಿ. ಬೆಳಗಿನ ಮೊದಲ ಬೆಳಕು ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿದ್ರೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯಾರ್ಘ್ಯ ಎಂದರು.

• ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಅಥವಾ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿ.
• ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ದಿಟ್ಟಿಸಬೇಡಿ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಬೀಳಲಿ.
• ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡಿ.
• ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂದು ನೀವು ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ.
• ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಹಬ್ಬದ ನಂತರದ ಏಳು ದಿನ ಪ್ರತಿದಿನ ಎರಡು ಕೆಲಸ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ. ಮತ್ತು ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು. ಮನೆಯವರಿಗೆ, ಕೆಲಸದವರಿಗೆ, ಅಂಗಡಿಯವರಿಗೆ, ಯಾರಿಗಾದರೂ. ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಹಂಚಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವಾರ ಹಂಚಬಹುದು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಸೂರ್ಯ ಎಂದೂ ಕತ್ತಲೆಯ ಜೊತೆ ಜಗಳ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ, ಕತ್ತಲೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕತ್ತಲೆಯ ಜೊತೆಯೂ ಹೋರಾಡುವ ಬದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಸಾಕು. ಒಂದು ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು, ಒಂದು ಕ್ಷಮೆ.

ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಠವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ರೈತ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಳೆ ಮನೆಗೆ ತಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಬೆಳೆ ಬಿತ್ತಿದ್ದು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ, ಮಳೆಯಲ್ಲಿ, ಯಾರೂ ನೋಡದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ಈ ವಾರ ನೀವು ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ಇಡುವ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಕೂಡ ಬೀಜಗಳೇ. ಫಲ ಇಂದೇ ಕಾಣದಿರಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ರಾಶಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮುಖವನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿ. ದಿನಗಳು ಉದ್ದವಾಗುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನೆಮ್ಮದಿಯೂ ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಲಿ.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು. ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಒಳ್ಳೆ ಮಾತಾಡಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏