ರಾಮನವಮಿ: ಶ್ರೀರಾಮನ ತಾಳ್ಮೆ
ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ನಾಳೆ ನಿನಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ. ಇಡೀ ಅಯೋಧ್ಯೆ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಪಟ್ಟ ಇಲ್ಲ, ನೀನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ನಿಮಗೂ ನನಗೂ ಹೀಗಾದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು? ಕೂಗಾಟ, ಅಳು, ಬಾಗಿಲು ಬಡಿದು ಹೊರಹೋಗುವುದು, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಮುಖ ಕಪ್ಪಾಗುವುದು.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ರೀತಿ ಬಹಳ ಸುಂದರ. ಪಟ್ಟದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಾಗ ರಾಮನ ಮುಖ ಹೇಗಿತ್ತೋ, ಕಾಡಿನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತು ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಖದ ಕಾಂತಿ ಕುಂದಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಾರ ನಾವು ರಾಮನವಮಿ ಆಚರಿಸಿದೆವು. ಪಾನಕ, ಕೋಸಂಬರಿ, ರಾಮನ ಭಜನೆ. ಈ ಭಾನುವಾರ ಅದೇ ರಾಮನ ಒಂದು ಗುಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡೋಣ. ತಾಳ್ಮೆ.
ತಾಳ್ಮೆ ಎಂದರೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದಲ್ಲ
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಒಳಗೆ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೊರಗೆ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವುದು ತಾಳ್ಮೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಅದು ತಾಳ್ಮೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದು. ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದದ್ದು ಒಂದು ದಿನ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
ರಾಮನ ತಾಳ್ಮೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು. ಅವನು ಕೈಕೇಯಿಯ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆಯನ್ನು ದೂಷಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇತ್ತು. ಧರ್ಮ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಾಂತಿ ಅದು. ಹೊರಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದರೂ ಒಳಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಅಲುಗಾಡಲಿಲ್ಲ.
ತಾಳ್ಮೆಗೂ ಒಂದು ಮಿತಿ ಇದೆ
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂದರ್ಭ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕಡಿಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಮುದ್ರ ಅಡ್ಡ ಬಂದಾಗ ರಾಮ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಸಮುದ್ರರಾಜನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ದಿನ, ಎರಡು ದಿನ, ಮೂರು ದಿನ. ಸಮುದ್ರ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ರಾಮ ಬಿಲ್ಲು ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೇ ಸಮುದ್ರರಾಜ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಸೇತುವೆಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದು ನಮಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪಾಠ. ತಾಳ್ಮೆ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಲಿನ ಕೆಳಗಿನ ಒರೆಸುವ ಬಟ್ಟೆಯಾಗುವುದಲ್ಲ. ರಾಮ ಮೊದಲು ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ. ಸಮಯ ಕೊಟ್ಟ. ನಂತರ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತ. ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಉದ್ದೇಶದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ. ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ದೃಢತೆ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಇರಬೇಕು.
ಶಬರಿಯ ಕಾಯುವಿಕೆ
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ ಶಬರಿ. ಗುರು ಮತಂಗರು ಹೇಳಿದ್ದರು, ಒಂದು ದಿನ ರಾಮ ಈ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಬರಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಆಶ್ರಮದ ದಾರಿ ಗುಡಿಸಿದಳು, ಹಣ್ಣು ಆರಿಸಿಟ್ಟಳು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು, ಕೂದಲು ಬೆಳ್ಳಗಾಯಿತು. ಅವಳು ದಾರಿ ಗುಡಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಅವಳ ತಾಳ್ಮೆ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತ ಕಾಯುವಿಕೆ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸದ ಜೊತೆ ಕಾಯುವುದು. ಫಲ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕೆಲಸ ಇಂದು ಮಾಡುವುದು. ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಧ್ಯಾನ, ರೇಖಿ, ಜಪ — ಮೊದಲ ಎರಡು ವಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣದಿರಬಹುದು. ದಾರಿ ಗುಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಿ.
ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಸಿಹಿ ಪ್ರಯೋಗ
ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಮಿಶೆಲ್ ಅವರು ಅರವತ್ತರ ದಶಕದ ಕೊನೆ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಮಗುವಿನ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಸಿಹಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಈಗಲೇ ತಿನ್ನಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಾದರೆ ಎರಡು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ತಕ್ಷಣ ತಿಂದವು, ಕೆಲವು ಕಾದವು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕಾದ ಮಕ್ಕಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋದರು ಎಂದು ಮೊದಲು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅದು ಅಷ್ಟು ಸರಳವಲ್ಲ, ಮನೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ತೋರಿಸಿವೆ.
ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಅನಿಸಿದ್ದು ಬೇರೆ. ಕಾದ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ಕಾದರು? ಹಲ್ಲು ಕಚ್ಚಿ ಸಿಹಿಯನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡರು, ಕೆಲವರು ಹಾಡು ಹೇಳಿದರು, ಕೆಲವರು ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೋಡಿದರು. ಅಂದರೆ ತಾಳ್ಮೆ ಬರೀ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಗಮನವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಕೌಶಲ. ಕೌಶಲವನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು.
ದಿನನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ತಾಳ್ಮೆ
ನಮಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಆಜ್ಞೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಣ್ಣವು. ಟ್ರಾಫಿಕ್, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದುವ ಮಗು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡದ ಮೇಲಧಿಕಾರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು.
- ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಮೂರು ಉಸಿರು. ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ಬರುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ "ರಾ", ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ "ಮ". ಮೂರು ಬಾರಿ. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಸಾಕು, ಸಿಟ್ಟು ಬಾಯಿ ದಾಟುವ ಮೊದಲು ಬುದ್ಧಿ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರಲು.
- "ಇದು ಐದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ" ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ.
- ಕಾಯಬೇಕಾದಾಗ ಕೈಗೆ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಕೊಡಿ. ಶಬರಿಯ ಹಾಗೆ. ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಜಪ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುವಾಗ ನಿಧಾನ ಉಸಿರು.
- ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತಿದ್ದರೆ ಸಿಟ್ಟು ಇಳಿದ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿ. ಮಾತು ಅದೇ, ಧಾಟಿ ಬೇರೆ, ಫಲ ಬೇರೆ.
ಪುರಂದರದಾಸರು "ರಾಮ ಮಂತ್ರವ ಜಪಿಸೋ" ಎಂದು ಹಾಡಿದರು. ಆ ಎರಡಕ್ಷರದ ನಾಮ ಸಿಟ್ಟಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೇತುವೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ದಿನ ತಾಳ್ಮೆ ತಪ್ಪಿದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈ ಇಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಆ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮ್ಮ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಗುರುತಿಸಿ. ಬೆಳಗಿನ ಗಡಿಬಿಡಿ, ಸಂಜೆಯ ಹೋಂವರ್ಕ್, ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರ ಫೋನ್ ಕರೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಮೂರು "ರಾಮ" ಉಸಿರು. ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. "ಇವತ್ತು ಉಸಿರು ನೆನಪಾಯಿತು" ಅಥವಾ "ಇವತ್ತು ಮರೆತೆ." ಎರಡೂ ಸರಿ. ಮರೆತ ದಿನ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ರಾಮನನ್ನು ನಾವು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ. ಶಿವಧನುಸ್ಸು ಮುರಿದವನು, ರಾವಣನನ್ನು ಗೆದ್ದವನು. ಆದರೆ ಅವನ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಬಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಕಳೆದುಹೋದ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮುಖದ ಕಾಂತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿತ್ತು.
ಆ ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಸಣ್ಣ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಕಾಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಾರ ಮೂರು ಉಸಿರು. ಮೂರು ಬಾರಿ ರಾಮ.
ಶ್ರೀರಾಮನ ಆಶೀರ್ವಾದ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮೇಲಿರಲಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
