ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ: ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ

ನಿನ್ನೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಹಳದಿ ಕೆಂಪು ಬಾವುಟ ಹಾರಾಡಿತು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಾಡಗೀತೆ ಹಾಡಿದರು, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗಿತು, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ತುಂಬಾ "ಸಿರಿಗನ್ನಡಂ ಗೆಲ್ಗೆ" ಎಂಬ ಶುಭಾಶಯಗಳು. ನವೆಂಬರ್ ಒಂದು ನಮಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ದಿನ. ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿದ ದಿನ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದು ಯಾವುದಕ್ಕೆ? ಅದರ ಲಿಪಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಸರಿ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಸುಮಾರು ಎಂಟುನೂರು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಶರಣರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಈ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ವಾರ ಅದರ ಕಡೆ ಒಮ್ಮೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡೋಣ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಲ್ಲರಿಗೂ

ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಜೊತೆಯ ಶರಣರು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ದೇವರನ್ನು ತಲುಪಲು ದೊಡ್ಡ ವಿಧಿ ವಿಧಾನ, ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ, ವಿಶೇಷ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಭಾಷೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಚಮ್ಮಾರ, ಅಗಸ, ಅಂಬಿಗ, ನೇಕಾರ, ಗೃಹಿಣಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಶರಣರಾದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ವಚನ ಬರೆದರು. ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

ವಚನಗಳ ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳ ಸರಳತೆ. ಚಿಕ್ಕ ಸಾಲುಗಳು, ಆಡುಮಾತಿನ ಕನ್ನಡ, ಆದರೆ ಆಳ ಸಮುದ್ರದಷ್ಟು. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಲು ಪಂಡಿತರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದುಕಲು ಜೀವನವಿಡೀ ಸಾಲದು.

ಏಳು ನಿಯಮಗಳ ಸಾಧನೆ

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಒಂದು ವಚನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಗೊತ್ತು. "ಕಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ, ಮುನಿಯಬೇಡ, ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯಪಡಬೇಡ, ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರ ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ, ಇದೇ ಅಂತರಂಗಶುದ್ಧಿ, ಇದೇ ಬಹಿರಂಗಶುದ್ಧಿ, ಇದೇ ನಮ್ಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವನೊಲಿಸುವ ಪರಿ."

ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಂತ್ರ ಇಲ್ಲ, ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ, ಉಪವಾಸ ಇಲ್ಲ. ಬರೀ ಏಳು ನಡತೆಯ ನಿಯಮಗಳು. ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಇದೇ ದೇವರನ್ನು ಒಲಿಸುವ ದಾರಿ. ಅಂತರಂಗ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗ ಶುದ್ಧಿ ಎರಡೂ ಇದೇ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ. ಅಂದರೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಇದಿರ ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ. ಎದುರಿನವರನ್ನು ತೆಗಳಬೇಡ. ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಎಂಟುನೂರು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿನವಿಡೀ ನಡೆಯುವುದು ಇವೆರಡೇ ಅಲ್ಲವೇ?

ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಇನ್ನೊಂದು ವಚನ ನನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯ. "ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯವ ಮಾಡುವರು, ನಾನೇನ ಮಾಡಲಿ ಬಡವನಯ್ಯಾ, ಎನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ, ಶಿರ ಹೊನ್ನ ಕಳಸವಯ್ಯಾ, ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ ಕೇಳಯ್ಯಾ, ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ."

ಹಣ ಇರುವವರು ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಬಡವ, ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ನನ್ನ ಕಾಲುಗಳೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ದೇವಾಲಯ, ತಲೆಯೇ ಚಿನ್ನದ ಕಳಸ. ನಿಂತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಳಿವು ಉಂಟು, ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಳಿವಿಲ್ಲ.

ಈ ವಚನ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದೇವರು ಇರುವ ಜಾಗ ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ಆ ಜಾಗದ ಗುಡಿ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು? ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ. ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ, ಗೌರವದಿಂದ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ. ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿ, ಸತತ ಒತ್ತಡ, ಇವು ದೇಗುಲದ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೆಡವುವ ಕೆಲಸಗಳು. ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೇ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮ್ಮ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ.

ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ

ಶರಣರ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ವ, ಬಸವಣ್ಣನವರ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮಾತು, ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುವ ದುಡಿಮೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ರೈತ ಹೊಲ ಉಳುವುದು, ನೇಕಾರ ಬಟ್ಟೆ ನೇಯುವುದು, ತಾಯಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಎಲ್ಲವೂ ಪೂಜೆಯೇ, ಅದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ.

ಇದನ್ನು ಓದುವಾಗ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಕರ್ಮಯೋಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕಾಲ, ಬೇರೆ ಭಾಷೆ, ಆದರೆ ಒಂದೇ ಸತ್ಯ. ಕೆಲಸದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸದೊಳಗೇ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ವಚನವನ್ನು ಬದುಕುವುದು ಹೇಗೆ

ವಚನಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದುಕಿನ ಪಾಠವಾಗಿ ಮಾಡೋಣ.

• ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಚನವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ. ಒಂದೇ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ದಿನವಿಡೀ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
• "ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ" ವಚನದ ಏಳು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಅತಿ ಕಷ್ಟವಾದ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿ, ಈ ವಾರ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ
• ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಕಥೆಯ ಬದಲು ಒಂದು ವಚನ ಹೇಳಿ, ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ
• ನಿಮ್ಮ ದಿನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಂದು ದಿನ "ಕಾಯಕ" ಎಂದು ನೋಡಿ ಮಾಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಗಮನಿಸಿ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಬಸವಣ್ಣನವರ "ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ" ವಚನದ ಏಳು ನಿಯಮಗಳು. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು.

ಮೊದಲ ದಿನ ಕಳಬೇಡ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸಮಯವನ್ನೂ ಶ್ರೇಯವನ್ನೂ ಕದಿಯಬೇಡ. ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೊಲಬೇಡ, ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಯಾರ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಬೇಡ. ಮೂರನೇ ದಿನ ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ, ಸಣ್ಣ ಸುಳ್ಳೂ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ದಿನ. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಮುನಿಯಬೇಡ, ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಮೂರು ಉಸಿರು. ಐದನೇ ದಿನ ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯಪಡಬೇಡ, ಯಾರನ್ನೂ ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡಬೇಡ. ಆರನೇ ದಿನ ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದ ದಿನ. ಏಳನೇ ದಿನ ಇದಿರ ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ, ಯಾರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತೆಗಳಿಕೆಯ ಮಾತಿಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. ಇಂದು ಎಷ್ಟು ಸಲ ತಪ್ಪಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಸಲ ಗೆದ್ದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಬರೀ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಫಲಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಜ್ಞಾನದ ನಿಧಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಓದುವುದು, ಅದರಂತೆ ಬದುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು. ಶರಣರು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ವಚನವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ನಾವು ಒಂದು ವಚನವನ್ನಾದರೂ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದೇ ನಿಜವಾದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏