ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ: ವಂಶವೃಕ್ಷ ಧ್ಯಾನ
ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರು ಏನು? ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಯೋಚಿಸಿ. ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ಹೋದರೆ ಮನಸ್ಸು ಖಾಲಿ. ಆದರೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ಹೆಸರೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದರು, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರು, ನಕ್ಕರು, ಅತ್ತರು. ಅವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂದು ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಓದಲು ನೀವು ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈಗ ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹದಿನೈದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ, ಶ್ರಾದ್ಧ, ಎಡೆ ಇಡುವುದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪಕ್ಷ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಗಳು ಮನೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಭಾವ ಒಂದೇ. ನಾವು ಒಬ್ಬಂಟಿಗಳಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಉದ್ದವಾದ ಸಾಲು ನಿಂತಿದೆ.
ಈ ವಾರ ಆ ಸಾಲನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಒಂದು ಸರಳ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಬೇರು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಮರ ಗಟ್ಟಿ
ಅಮೆರಿಕದ ಎಮೊರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಮಾರ್ಷಲ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ ಫಿವುಶ್ ಅವರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು? ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಹೇಗೆ ಭೇಟಿಯಾದರು? ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಎದುರಿಸಿದ ಒಂದು ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ ಯಾವುದು? ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಡಿತ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬಂತು.
ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಬೀಳು ಎರಡೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆವು, ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತೆವು. ಈ ಕಥೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಮಗುವಿಗೆ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಕಷ್ಟವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದ ಜನರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿದವನು. ನಾನೂ ದಾಟುತ್ತೇನೆ.
ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಇದನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೇ ಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ. ಮೂರು ತಲೆಮಾರಿನ ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ತರ್ಪಣ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿ. ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ನಾವು ಬರೀ ಮಂತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಕೃತಜ್ಞತೆಯೇ ನಿಜವಾದ ತರ್ಪಣ
ತರ್ಪಣ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೇ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು. ಹಿರಿಯರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದಾರಿ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಕೃತಜ್ಞತೆ. ಅವರು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೌಶಲ, ನಿಮ್ಮ ನಗುವಿನ ರೀತಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಠ, ನಿಮ್ಮ ಅಡುಗೆಯ ರುಚಿ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಯಾರೋ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಬಂದದ್ದು.
ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಭಾರಗಳೂ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನ, ಕೋಪದ ಒಂದು ಮಾದರಿ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ವಾರ ವಿವರವಾಗಿ ಮಾತಾಡೋಣ. ಈ ವಾರ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರ. ಕೊಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳುವುದು.
ವಂಶವೃಕ್ಷ ಧ್ಯಾನ
ಇದಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸಾಧನೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಹಿರಿಯರ ಫೋಟೋದ ಎದುರು ಒಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ.
- ಕೆಲವು ನಿಧಾನವಾದ ಉಸಿರು. ದೇಹ ಸಡಿಲವಾಗಲಿ.
- ನೀವು ಒಂದು ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಮರ ನಿಮ್ಮ ವಂಶ.
- ನಿಮ್ಮ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಂದೆ, ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೋಡಿ. ಅವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಮುಖ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಅವರ ಹಿಂದೆ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ. ಅವರ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಲು. ಮುಖ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬರೀ ಬೆಳಕಿನ ಆಕಾರಗಳಾಗಿ ನೋಡಿ.
- ಆ ಸಾಲು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೆಳಕಿನ ಸಮೂಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರ ಕೈ ನಿಮ್ಮ ಬೆನ್ನ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ಅನುಭವಿಸಿ.
- ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ. ನೀವು ಕೊಟ್ಟ ಜೀವಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ. ನೀವು ದಾಟಿದ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ನಾನು ಮುಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.
- ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಆ ಬೆಂಬಲದ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಇರಿ. ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯಿರಿ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಆರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಆ ಇಡೀ ಸಾಲಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರೇಖಿ ಹರಿಯಲಿ ಎಂದು ಉದ್ದೇಶ ಇಡಿ. ಏನನ್ನೂ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹೋಗಬೇಡಿ. ಬರೀ ಕೃತಜ್ಞತೆ.
ಕೆಲವರಿಗೆ ಈ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಬರಬಹುದು. ತೀರಿಹೋದ ಅಮ್ಮನ ನೆನಪು, ಮಾತಾಡದೆ ಉಳಿದ ಮಾತು. ಅದು ಸಹಜ. ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತಡೆಯಬೇಡಿ. ಅದು ಹೃದಯ ಹಗುರಾಗುವ ರೀತಿ.
ಕೆಲವರಿಗೆ ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನೆನಪುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಿ. ಯಾರನ್ನೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಜೀವ ಹರಿದು ಬಂದ ದಾರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು.
ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ
ಧ್ಯಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೆಲಸ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಿರಿಯರು ಇದ್ದರೆ, ಈ ವಾರ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಕರೆ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜ ಏನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು? ಊರು ಯಾವುದು? ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇವರ ಆರಾಧನೆ? ಯಾವ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ ಬಂತು, ಹೇಗೆ ದಾಟಿದರು? ಅವರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಿ. ಹಿರಿಯರು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಆ ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನೂ ಕೂರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮರ ಬಿಡಿಸಿ, ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಆ ಖಾಲಿ ಜಾಗವೇ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿದಿನ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರು. ಮೊದಲ ದಿನ ತಂದೆ, ಎರಡನೇ ದಿನ ತಾಯಿ, ನಂತರ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯರು, ಏಳನೇ ದಿನ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಎಲ್ಲ ಪೂರ್ವಜರು. ಆ ದಿನದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಐದು ನಿಮಿಷ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಧ್ಯಾನ. ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನಾದರೂ ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ, ಅದು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡುವುದಾಗಲಿ, ಒಂದು ಗಿಡ ನೆಡುವುದಾಗಲಿ.
ಒಂದು ಮಾತು
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮನೆಯವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ಧ್ಯಾನ ತುಂಬಾ ಭಾವುಕವಾಗಬಹುದು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಬೇಕಾದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಜೊತೆಗಿರಲಿ. ದುಃಖ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನವನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಾಲ ಕಷ್ಟಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ಅದು ದುರ್ಬಲತೆಯಲ್ಲ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಮರ ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಬೇರು ಎಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ನಾವು ಮುಂದೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಗುರಿ, ಕೆಲಸ, ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ. ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದಾಗ ಒಂದು ಗುಂಪು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಗುತ್ತಾ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಅವರ ಕನಸಿನ ಮುಂದುವರಿಕೆ.
ಈ ವಾರ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏