ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ: ತರ್ಪಣ ಎಂಬ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ನೀರು

ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತೇ? ಅವರ ಊರು? ಅವರು ಏನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು? ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯವರೆಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಹೋದರೆ ಮಂಜು. ಒಂದೆರಡು ಹೆಸರು, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಫೋಟೋ, ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಎಂದೋ ಹೇಳಿದ ಅರ್ಧ ಕಥೆ. ಆದರೆ ಯೋಚಿಸಿ. ಆ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬದುಕಿ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು, ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರನ್ನು ಬೆಳೆಸದಿದ್ದರೆ ಇಂದು ನೀವು ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈಗ ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಈ ಕಾಲ ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಭಯದ ಕಾಲ. ಶುಭ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು, ಹೊಸ ವಸ್ತು ಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು. ಈ ವಾರ ಭಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು, ತರ್ಪಣದ ಹೃದಯವನ್ನು ನೋಡೋಣ.

ತರ್ಪಣ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲೇ ಅರ್ಥ

ತರ್ಪಣ ಎಂಬ ಪದ ತೃಪ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಜೊತೆ ಎಳ್ಳು, ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಹೆಸರನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು. ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಬಹಳ ಸರಳ ಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಒಳಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾವನೆ ಇದೆ. ನೀವು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನಾನು ಮರೆತಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಋಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವ ಋಣ, ಋಷಿ ಋಣ, ಪಿತೃ ಋಣ. ಸೃಷ್ಟಿಗೆ, ಜ್ಞಾನ ಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ, ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಜೀವ ಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ. ಋಣ ಎಂದರೆ ಸಾಲ. ಆದರೆ ಇದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಾಲದಂತೆ ಭಾರವಲ್ಲ. ಇದು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಾಲ. ಅದನ್ನು ತೀರಿಸುವ ದಾರಿ ನೆನಪು, ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಾವು ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಮುಂದಿನವರಿಗೆ ಕೊಡುವುದು.

ಕರ್ಣನ ಕಥೆ

ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಣ ತೀರಿಹೋದ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಊಟದ ಬದಲು ಚಿನ್ನ, ರತ್ನ ಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ಯಾಕೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಉತ್ತರ ಬಂತು. ನೀನು ಜೀವನವಿಡೀ ಚಿನ್ನ ದಾನ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಎಂದೂ ಅನ್ನ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಹಿರಿಯರು ಯಾರೆಂದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದ ಕರ್ಣ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹದಿನೈದು ದಿನ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಹದಿನೈದು ದಿನವೇ ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.

ಈ ಕಥೆಯ ಸಂದೇಶ ನನಗೆ ಬಹಳ ಸುಂದರ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ಣ ಮಹಾ ದಾನಿ. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳ ನೆನಪು ಇಲ್ಲದ ದಾನ ಅಪೂರ್ಣ. ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಬೆಳೆದರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆವು ಎಂಬ ನೆನಪು ಬೇಕು.

ಬೇರು ಗೊತ್ತಿರುವ ಮರ

ಅಮೆರಿಕದ ಎಮರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಮಾರ್ಷಲ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ ಫಿವುಶ್ ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು? ನಿನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿ ಹೇಗೆ ಭೇಟಿಯಾದರು? ಕುಟುಂಬ ಎದುರಿಸಿದ ಒಂದು ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ ಯಾವುದು? ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತೋರಿದರು, ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಡಿತ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕುಟುಂಬ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಕಥೆಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಲ ಕೊಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡಿತು.

ಇದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ತರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಗೋತ್ರ ಹೇಳುವುದು, ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುವುದು, ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆಯನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ. ಬೇರು ಗೊತ್ತಿರುವ ಮರ ಗಾಳಿಗೆ ಬೇಗ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

ತರ್ಪಣದ ಭಾವ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ

ತರ್ಪಣ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ, ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯಾಗಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪುರೋಹಿತರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ತರ್ಪಣದ ಹಿಂದಿನ ಭಾವನೆ ಯಾವುದೇ ವಿಧಿಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಅದು ಕೃತಜ್ಞತೆ, ನೆನಪು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ, ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು.

• ನೆನಪು: ಹಿರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡಿ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಇದ್ದರೆ ಅವರ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತು ಹಳೆಯ ಕಥೆ ಕೇಳಿ
• ಕೃತಜ್ಞತೆ: ಹಿರಿಯರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. ಅಜ್ಜಿಯ ತಾಳ್ಮೆ, ಅಜ್ಜನ ಶ್ರಮ, ಅಪ್ಪನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ
• ಕ್ಷಮೆ: ಹಿರಿಯರಿಂದ ಬಂದ ನೋವಿನ ಮಾದರಿಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೋಪ, ಭಯ, ಹಣದ ಆತಂಕ. ಅವರನ್ನು ದೂಷಿಸದೆ, "ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದರು" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ
• ಅನ್ನ: ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹಿರಿಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಊಟ ಕೊಡಿ. ಕಾಗೆಗೆ, ಹಸುವಿಗೆ, ಬೀದಿಯ ನಾಯಿಗೆ ಅನ್ನ ಇಡುವ ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಇದೇ ಭಾವನೆ ಇದೆ

ಪೂರ್ವಜರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು

ಕಲ್ಪತರುವಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಪೂರ್ವಜರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅದರ ಮೂಲ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಸರಳ. ನಾವು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಬರೀ ಆಸ್ತಿ, ಮುಖದ ರೂಪ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಭಯಗಳು, ಹೇಳದೆ ಉಳಿದ ನೋವುಗಳೂ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಬಿಡುವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ತರ್ಪಣ ಎಂದರೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರಿಂದ ಬಂದ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಹೌದು.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ವಂಶಕ್ಕೆ, ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಳಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯವರೆಗಿನ ಈ ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ.

ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಮರ ಬರೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿ. ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳು. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದೆ ಅವರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ ಬರೆಯಿರಿ. ನಂತರ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಹಿಡಿದು, ಅವರ ಹೆಸರು ನೆನೆದು, "ನಿಮಗೆ ಧನ್ಯವಾದ, ನೀವು ಶಾಂತಿಯಿಂದಿರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ನೀರನ್ನು ಒಂದು ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ. ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಇದ್ದರೆ, ಈ ವಾರ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಅವರಿಂದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ಬರೆದಿಡಿ. ಇದೇ ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತ ತರ್ಪಣ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನೀರು ಬೊಗಸೆಯಿಂದ ಜಾರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಹಿಡಿದಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ತರ್ಪಣದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅದೇ. ನಾವು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ, ಬಿಡುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಆ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ ಭಯದ ಕಾಲವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ನೀರೆರೆಯುವ ಕಾಲ. ಬೇರಿಗೆ ನೀರು ಸಿಕ್ಕರೆ ಕೊಂಬೆ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏