ನಿಧಾನವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವ ಕಲೆ
ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿಯ ಊಟದಲ್ಲಿ ಏನೇನಿತ್ತು? ಸಾರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಸರಿಯಿತ್ತೇ? ಪಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರಿಬೇವಿನ ಪರಿಮಳ ಬಂತೇ? ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಊಟ ಮಾಡಿದಿರಿ?
ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೆನಪಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಊಟ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಫೋನ್. ಕಣ್ಣು ಟಿವಿಯ ಮೇಲೆ. ಮನಸ್ಸು ನಾಳೆಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆ ಖಾಲಿ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿತು, ಆದರೆ ಊಟ ಮಾಡಿದ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಏನಾದರೂ ಸಿಹಿ ಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಊಟವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಊಟ ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ರೋಗವಿಲ್ಲ
ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಗಾದೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ಊಟ ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ಮಾತು ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಜಗಳವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಊಟ ಬಲ್ಲವನು ಎಂದರೆ ಬರೀ ಏನು ತಿನ್ನಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿದವನಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ತಿನ್ನಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ತಿನ್ನಬೇಕು, ಯಾವಾಗ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿದವನು.
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಆರನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಯುಕ್ತ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವವನಿಗೂ, ತಿನ್ನದೇ ಇರುವವನಿಗೂ ಯೋಗ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಹಾರದಲ್ಲಿ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಇದ್ದವನಿಗೆ ಯೋಗ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲನ ಬರುವುದು ಗಮನದಿಂದ. ಗಮನವಿಲ್ಲದ ಊಟದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಕಷ್ಟ.
ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಕೈಯಿಂದ. ಎಲೆಯ ಸುತ್ತ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ, ಮೊದಲ ತುತ್ತು ಎತ್ತುವ ಮೊದಲು "ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣಂ" ಎಂಬ ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕ. ಊಟದ ನಡುವೆ ಮಾತು ಕಡಿಮೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಬರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ತರುವ ಸಾಧನಗಳು.
ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಸುದ್ದಿ ತಲೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ
ನಾವು ತಿನ್ನಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕರುಳು ಕೆಲವು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಮೂಲಕ ಮೆದುಳಿಗೆ "ಸಾಕು" ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮುಗಿಸಿದರೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಸುದ್ದಿ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ನಾವು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಬಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ.
ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ ಇರುವ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಗಮನಿಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ, ತಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದವರಲ್ಲಿ ಬೊಜ್ಜು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಇದು ಜನರು ತಾವೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ವೇಗ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ, ನಿಧಾನ ಊಟ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವವೂ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಂದಾಗ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಬಾಯಲ್ಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಲಾರಸದಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಕಿಣ್ವ ಇದೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಅಗಿಯದೆ ನುಂಗಿದ ತುತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಜಿ "ಮೂವತ್ತೆರಡು ಬಾರಿ ಅಗಿ" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ನೆನಪಿದೆಯೇ? ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ತುತ್ತು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತಗಾಗುವವರೆಗೆ ಅಗಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿದೆಯೋ ಹೊಟ್ಟೆ ಅಲ್ಲಿ
ಆತುರದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ದೇಹ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಎಚ್ಚರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಓಡು ಅಥವಾ ಹೋರಾಡು ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು ತಿಂದಾಗ ದೇಹ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಅನ್ನ, ಅದೇ ಸಾರು. ಆದರೆ ದೇಹ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಫೋನ್ ನೋಡುತ್ತಾ ತಿಂದಾಗ ನಾವು ಎಷ್ಟು ತಿಂದೆವು ಎಂದು ಮೆದುಳು ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಹಸಿವಾದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಊಟ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನಿಧಾನ ಊಟಕ್ಕೆ ಆರು ಹೆಜ್ಜೆ
- ಕುಳಿತು ತಿನ್ನಿ. ನಿಂತುಕೊಂಡು, ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
- ಮೊದಲ ತುತ್ತಿನ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿ. ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಈ ಆಹಾರ ಬೆಳೆದ ರೈತ, ತಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಮಾಡಿದ ಕೈಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಮೊದಲ ಮೂರು ತುತ್ತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನದಿಂದ ತಿನ್ನಿ. ರುಚಿ, ಪರಿಮಳ, ಬಿಸಿ, ಮೆತ್ತಗೆ. ಇಡೀ ಊಟ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ಸಾಕು.
- ತುತ್ತಿನ ನಡುವೆ ಕೈ ಕೆಳಗಿಡಿ. ಬಾಯಲ್ಲಿರುವುದು ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಮುಂದಿನ ತುತ್ತು ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಬೇಡಿ.
- ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಬೇರೆ ಕಡೆ. ಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಇದ್ದರೆ ಮೃದುವಾದ ಮಾತು, ವಾದ ಬೇಡ.
- ಹೊಟ್ಟೆ ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ತುಂಬಿದಾಗ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಆಯುರ್ವೇದ ಹೇಳುವಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಬಿಡಿ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಕಾದು ನೋಡಿ, ಇನ್ನೂ ಬೇಕು ಅನಿಸಿದರೆ ಆಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಕಚೇರಿಯ ಊಟಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಗೊತ್ತು. ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದ ಊಟದ ಬಿಡುವು. ಆಗ ಕನಿಷ್ಠ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯಿಂದ ದೂರ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಬಾಕ್ಸ್ ತೆರೆದಾಗ ಒಂದು ಉಸಿರು. ಮೊದಲ ಮೂರು ತುತ್ತು ಗಮನದಿಂದ. ಅಷ್ಟು ಮಾಡಿದರೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಊಟವನ್ನಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಊಟದ ಮೊದಲು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿದು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕೊಡಿ. ಆ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆತುರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಭಾವ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿಧಾನ ಊಟ. ಯಾವ ಊಟ ಎಂದು ನೀವೇ ಆರಿಸಿ. ಆ ಊಟಕ್ಕೆ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಇಲ್ಲ. ಗಡಿಯಾರ ನೋಡಿ ಶುರು ಮಾಡಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಊಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಬರೆಯಿರಿ: ಇಂದು ಯಾವ ರುಚಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು? ಮೂರನೇ ದಿನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೀವು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷದಿಂದ ಗಮನಿಸದ ರುಚಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಮಾತು
ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರು, ಔಷಧಿಯ ಜೊತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕಾದವರು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೇ ಪಾಲಿಸಿ. ನಿಧಾನ ಊಟ ಎಂದರೆ ಊಟ ಬಿಡುವುದಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ಚಿಂತೆ, ಅಪರಾಧಿ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರ ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ನುಂಗಲು ಕಷ್ಟ, ಊಟದ ನಂತರ ಸತತ ನೋವು ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನೂ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಮಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಚಾಪೆಯೂ ಬೇಡ, ಮಂತ್ರವೂ ಬೇಡ. ಒಂದು ತಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನ ಸಾಕು. ಊಟವನ್ನು ಮುಗಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅನುಭವಿಸುವ ಸಮಯವಾಗಿ ನೋಡಿ. ಹೊಟ್ಟೆಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏