ನವರಾತ್ರಿ: ನವದುರ್ಗೆಯರ ಒಂಬತ್ತು ಗುಣಗಳು

ನವರಾತ್ರಿ ಶುರುವಾಗಿ ಮೂರು ದಿನ ಕಳೆದಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ದೀಪಾಲಂಕಾರ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೊಂಬೆ ಕೂರಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಲಂಕಾರ. ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇವತ್ತು ದೇವಿ ಯಾವ ರೂಪ? ನಾವು ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಶೈಲಪುತ್ರಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ, ಚಂದ್ರಘಂಟಾ. ಆದರೆ ಆ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ನಾನು ನವದುರ್ಗೆಯರನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಂಬತ್ತು ಗುಣಗಳಾಗಿಯೂ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ದೇವಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಪೂಜಿಸುವುದು ಒಂದು ಭಾಗ. ಆ ಗುಣವನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಬ್ಬಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ. ಎರಡೂ ಸೇರಿದಾಗ ಹಬ್ಬ ಪೂರ್ಣ.

ಈ ವಾರ ಉಳಿದ ದಿನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಒಂಬತ್ತೂ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ನೋಡೋಣ.

ಶಕ್ತಿ ಹೊರಗಿಲ್ಲ

ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತುತಿ ಇದೆ. "ಯಾ ದೇವೀ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಶಕ್ತಿರೂಪೇಣ ಸಂಸ್ಥಿತಾ, ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ." ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಇದೇ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿ, ನಿದ್ರೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಶಾಂತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ದಯೆ ಎಂದು ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ದೇವಿ ಎಲ್ಲೋ ದೂರ ಕೂತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಹನೆಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳೇ ಇದ್ದಾಳೆ.

ಈ ನೋಟದಿಂದ ನವದುರ್ಗೆಯರನ್ನು ನೋಡಿ.

ಒಂಬತ್ತು ರೂಪ, ಒಂಬತ್ತು ಗುಣ

ಶೈಲಪುತ್ರಿ. ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳು. ಪರ್ವತ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಮೊದಲ ಗುಣ ಸ್ಥಿರತೆ. ಯಾವುದೇ ಸಾಧನೆ ಗಟ್ಟಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ದಿನದ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಯ, ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಜಾಗ. ಅಲ್ಲಾಡದ ಬುಡ.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ. ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ರೂಪ. ಗುಣ ತಪಸ್ಸು, ಅಂದರೆ ಶಿಸ್ತು. ಫಲ ತಕ್ಷಣ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ದಿನದಿನವೂ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಶಕ್ತಿ.

ಚಂದ್ರಘಂಟಾ. ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಟೆಯಾಕಾರದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ. ಶಾಂತ ಮುಖ, ಆದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ. ಗುಣ ಶಾಂತ ಧೈರ್ಯ. ಕೂಗಾಡದೆ, ಆದರೆ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸದೆ ತಪ್ಪಿನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವುದು.

ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ. ತನ್ನ ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ನವದುರ್ಗೆಯರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರೂಪ, ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅವಳ ಆರಾಧನೆ. ಗುಣ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನಗು. ಒಂದು ನಗು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು.

ಸ್ಕಂದಮಾತಾ. ಮಗು ಸ್ಕಂದನನ್ನು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡ ತಾಯಿ. ಗುಣ ಪೋಷಣೆ. ಬೇರೆಯವರು ಬೆಳೆಯಲು ಜಾಗ ಕೊಡುವ ಪ್ರೀತಿ. ಇದು ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗುರು, ಮೇಲಧಿಕಾರಿ, ಅಣ್ಣ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ.

ಕಾತ್ಯಾಯನಿ. ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿದ ಯೋಧ ರೂಪ. ಗುಣ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಕೋಪ. ಎಲ್ಲ ಕೋಪ ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ಅನ್ಯಾಯ ಕಂಡಾಗ ಏಳುವ ಕೋಪ ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಅದು ಶಕ್ತಿ.

ಕಾಲರಾತ್ರಿ. ನೋಡಲು ಭಯಂಕರ, ಆದರೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯ ಕೊಡುವವಳು. ಗುಣ ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು. ನಾವು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಧೈರ್ಯ. ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಎಷ್ಟೋ ಸಣ್ಣದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಗೌರಿ. ಬಿಳುಪಿನ, ಶುದ್ಧತೆಯ ರೂಪ. ಗುಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿ. ಹಳೆಯ ದ್ವೇಷ, ಹೋಲಿಕೆ, ಅಸೂಯೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು. ಕಾಲರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ ಮಹಾಗೌರಿ ಬರುವುದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ. ಕತ್ತಲನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಶುದ್ಧಿ.

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ. ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವಳು. ಕೊನೆಯ ಗುಣ ಪೂರ್ಣತೆ. ಹಿಂದಿನ ಎಂಟು ಗುಣಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಫಲ. ಸ್ಥಿರತೆ, ಶಿಸ್ತು, ಧೈರ್ಯ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಪೋಷಣೆ, ನ್ಯಾಯ, ನಿರ್ಭಯ, ಶುದ್ಧಿ ಇವೆಲ್ಲ ಇದ್ದವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅದು ಒಂದು ಸಾಧಕನ ಪ್ರಯಾಣದಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಬುಡದಿಂದ ಶುರು, ಶಿಸ್ತು, ಧೈರ್ಯ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಹಂಚಿಕೆ, ಹೋರಾಟ, ಕತ್ತಲೆ, ಶುದ್ಧಿ, ಕೊನೆಗೆ ಪೂರ್ಣತೆ.

ಒಂದು ಗುಣವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ

ಒಂಬತ್ತನ್ನೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬೆಳೆಸಲು ಹೋಗಬೇಡಿ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಿ. ಯಾವ ಗುಣ ಓದಿದಾಗ ಒಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಚುಚ್ಚು ಅನಿಸಿತು? ಅದೇ ನಿಮಗೆ ಈಗ ಬೇಕಾದದ್ದು. ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಡುವವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ. ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡಲು ಹೆದರುವವರಿಗೆ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತವರಿಗೆ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಕೂಡ ಒಂದು ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ತಾಯಿ ತಾನೂ ಪೋಷಣೆ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಪ್ರತಿದಿನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಐದು ನಿಮಿಷ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವಳ ಗುಣ ನಿಮ್ಮ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀಪದಂತೆ ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಗುಣವನ್ನು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ದಿನದಲ್ಲಿ ಆ ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಪೂಜೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಫಲ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಇಂದಿನಿಂದ ವಿಜಯದಶಮಿಯವರೆಗೆ ಏಳು ದಿನ. ನೀವು ಆರಿಸಿದ ಒಂದು ಗುಣ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಆ ದೇವಿಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ "ಇಂದು ನಾನು ಈ ಗುಣವನ್ನು ಹೀಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಎಂದು ಒಂದು ಗುರುತು ಹಾಕಿ. ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೈದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ನಾಳೆ ಮತ್ತೆ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಆ ದಿನದ ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಹೇಳಿ, "ನೀನು ಇವತ್ತು ಈ ಗುಣ ಎಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ?" ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಹಬ್ಬ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಉಪವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು

ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಉಪವಾಸ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ದಿನ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು ದೇವಿಯ ಆಸೆಯಲ್ಲ. ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆ ಇದ್ದರೆ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು, ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವರು ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ. ಹಣ್ಣು, ಹಾಲು, ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರದ ಸರಳ ವ್ರತವೂ ಅಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರ. ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವುದಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಕಡೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂದರೆ ಕೋಣದ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸ. ಕೋಣ ಜಡತೆಯ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಹಲವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸೋಮಾರಿತನ, ಹಠ, ನಾಳೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಮಾತು. ಆ ಜಡತೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಮಹಿಷನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ನಮಗೂ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಬೇಕು. ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ನವರಾತ್ರಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏