ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ: ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು
ನೀವು ಕಾಲು ಎಡವಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಬಾಯಿಂದ ಬರುವ ಮೊದಲ ಪದ ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ? ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ದಿನವಿಡೀ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತಾಡುವವರೂ ನೋವಾದಾಗ "ಅಯ್ಯೋ ಅಮ್ಮಾ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವನ್ನು ಮಲಗಿಸುವಾಗ ಬರುವ ಜೋಗುಳ, ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಬರುವ ಬೈಗುಳ, ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಬರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಮೊದಲು ಕಲಿತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತವೆ.
ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಒಂದು ಬೀಗ ಇದೆ. ಆ ಬೀಗದ ಕೀಲಿ ಮಾತೃಭಾಷೆ.
ನವೆಂಬರ್ ಕನ್ನಡದ ತಿಂಗಳು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಳದಿ ಕೆಂಪು ಬಾವುಟ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಡಗೀತೆ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮ. ಈ ತಿಂಗಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿಯೂ ನೋಡೋಣ.
ಭಾಷೆ ಬದಲಾದರೆ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೋಜ಼್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಜನರು ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಣ್ಣಗೆ, ಕಡಿಮೆ ಭಾವನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ತೋರಿಸಿದವು. ಎರಡನೇ ಭಾಷೆ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಂತರ ಇಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಸಂಶೋಧಕರೂ ಇದೇ ದಿಕ್ಕಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಭಾವನೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಅರ್ಥ ಸರಳ. ಮಾತೃಭಾಷೆ ಭಾವನೆಯ ಭಾಷೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಮಾತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಕೆಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೂ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ "ನಿನ್ನಿಂದ ಏನೂ ಆಗಲ್ಲ" ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾತು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಜ್ಜಿ ತಲೆ ಸವರುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ "ನೀನು ಚಿನ್ನ" ಎಂಬ ಮಾತೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾಷೆ
ನಾನು ಸ್ವಸಂಮೋಹನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಹೇಳಿಕೊಡುವಾಗ ಗಮನಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಷಯ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಕಲ್ಪತರುವಿನ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಲಹೆ ಕೊಡುವಾಗ, ದೃಢೀಕರಣ ಹೇಳುವಾಗ, ಹಳೆಯ ನೋವನ್ನು ಬಿಡುವಾಗ ನಾವು ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಭಾವನೆ ಮುಟ್ಟದ ಪದ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಹಲವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. "I am abundant", "I am healthy". ಅದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಅದನ್ನೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ನೋಡಿ. "ನನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ತುಂಬಿದೆ." "ನನ್ನ ದೇಹ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ." ಹೇಳುವಾಗ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅನಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಜುಗರ ಕೂಡ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮುಜುಗರವೇ ಮಾತು ಆಳಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸೂಚನೆ.
ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಬಳುವಳಿ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಭಂಡಾರವೇ ಇದೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ವಚನಗಳು. ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. ಸರ್ವಜ್ಞನ ತ್ರಿಪದಿಗಳು. ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಗೊತ್ತಿದ್ದವರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಹೃದಯ ಮುಟ್ಟಲು ಜನರ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಆರಿಸಿದರು. ದೇವರು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವೆ ಭಾಷೆ ಗೋಡೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂದು ನಂಬಿದರು.
ಬಸವಣ್ಣನವರ "ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ" ಎಂಬ ವಚನವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಓದಿದರೂ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಓದಿದಾಗ ಅದರ ಲಯ, ಅದರ ನೇರತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನಂತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಹೇಗೇ ಇದ್ದರೂ ಕನ್ನಡವಾಗಿರು ಎಂದು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಹಾಡಿದರು. ಈ ಕರೆಯನ್ನು ನಾನು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಿಡು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಭಾಷೆ ಕಲಿತರೂ ನಿನ್ನ ಬೇರನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ
- ನಿಮ್ಮ ದೃಢೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಸರಳ ಪದಗಳು, ಈಗಲೇ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿ.
- ದಿನಚರಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಬೇಸರ, ಸಿಟ್ಟು, ಖುಷಿ, ಹೆದರಿಕೆ. ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟ ಭಾವನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ.
- ಧ್ಯಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಹೇಳಿ, ನಿಮ್ಮದೇ ಪದಗಳಲ್ಲಿ.
- ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ.
- ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಚನ ಅಥವಾ ಒಂದು ದಾಸರ ಪದ ಓದಿ, ಅದರ ಅರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಯೋಚಿಸಿ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಉಡುಗೊರೆ
ಮಕ್ಕಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಓದುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಳಿಯಲಿ. ಮಲಗುವಾಗ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಕಥೆ. ಊಟದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತು. ಮಗು ಅತ್ತಾಗ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನ. ಹೀಗೆ ಬೆಳೆದ ಮಗುವಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಸಹಜ ಭಾಷೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅವನ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಎಲ್ಲರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ. ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ಕೊಡವ, ಬ್ಯಾರಿ, ಉರ್ದು, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ, ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಭಾಷೆಗಳು. ಈ ಲೇಖನದ ಮಾತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಭಾಷೆ. ಅದನ್ನು ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ. ಮತ್ತು ನೀವು ಬದುಕುವ ನಾಡಿನ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯಿರಿ, ಮಾತಾಡಿ. ಎರಡೂ ಸೇರಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಎರಡು ಮನೆಗಳು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಸಾಧನೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮೂರು ದೃಢೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆದು, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ವಚನ ಅಥವಾ ಕೀರ್ತನೆ ಓದಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಆ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಕಥೆ ಹೇಳಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಭಾಷೆ ಬರೀ ಮಾತಾಡುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಅದು ನಾವು ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವ ಕನ್ನಡಕ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಡಿಲು. ಅಮ್ಮನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳ ಇನ್ನೂ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳೋಣ.
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
