ಮಳೆಗಾಲದ ಆಹಾರ: ಹಿರಿಯರ ಜ್ಞಾನ

ಮೊದಲ ಮಳೆ ಬಿದ್ದ ಸಂಜೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಣಗಿದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹನಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಬರುವ ಆ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳ. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಅಮ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶುಂಠಿ ಕಷಾಯದ ವಾಸನೆ. ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು, "ಮಳೆ ಶುರುವಾಯ್ತು, ಇನ್ನು ತಣ್ಣಗಿನದು ಏನೂ ಬೇಡ." ಆಗ ನಮಗೆ ಅದು ಬರೀ ನಿಯಮ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಅನುಭವ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹಳ ಕಡೆ ಮುಂಗಾರು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಆಗಲೇ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ

ಆಯುರ್ವೇದ ಪ್ರತಿ ಋತುವಿಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ದಿನಚರಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಋತುಚರ್ಯೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಂತಹ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗವೇ ಇದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಷ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಅಗ್ನಿ ಮಳೆಯ ತೇವದಲ್ಲಿ ತಣ್ಣಗಾದಂತೆ.

ಇದನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಭಾರದ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ, ಆಲಸ್ಯ. ಶೀತ, ಕೆಮ್ಮು, ಗಂಟಲು ನೋವು ಬೇಗ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಲುಷಿತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೋಂಕುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಡುಗೆಯೆಲ್ಲ ಈ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ, ಬಿಸಿ ಆಹಾರ.

ಅಜ್ಜಿಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಪಾಠಗಳು

ಮೊದಲನೆಯದು, ಕುದಿಸಿದ ನೀರು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕುದಿಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಕುಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶುಂಠಿಯ ತುಂಡು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಭ್ಯಾಸ.

ಎರಡನೆಯದು, ಬಿಸಿಯಾದ, ಆಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಊಟ. ಫ್ರಿಜ್‌ನಲ್ಲಿಟ್ಟ ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಆಹಾರ, ತಣ್ಣನೆಯ ಪಾನೀಯ, ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ. ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಕತ್ತರಿಸಿಟ್ಟ ಹಣ್ಣು, ಹಸಿ ಸಲಾಡ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ.

ಮೂರನೆಯದು, ಹಗುರ ಆಹಾರ. ಗಂಜಿ, ತಿಳಿ ಸಾರು, ಹೆಸರುಬೇಳೆಯ ತೊವ್ವೆ, ಹಳೆಯ ಅಕ್ಕಿಯ ಅನ್ನ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ತಿನ್ನುವುದು. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ ತಿಂಡಿಗಳು ಮಳೆಯ ಸಂಜೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ, ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಅವು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಾಕು, ದಿನವೂ ಅಲ್ಲ.

ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಮಸಾಲೆ ಡಬ್ಬಿ. ಶುಂಠಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಜೀರಿಗೆ, ಅರಿಶಿನ, ಇಂಗು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಂತ್ಯ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೆಣಸಿನ ಸಾರು, ಶುಂಠಿಯ ತಂಬುಳಿ, ಜೀರಿಗೆಯ ಸಾರು. ಇವು ರುಚಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಜೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅನುಭವ.

ಐದನೆಯದು, ಹುರುಳಿ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿ ಸಾರು ಮಳೆಗಾಲದ ಪ್ರಿಯ ಅಡುಗೆ. ಹುರುಳಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತಣ್ಣನೆಯ, ತೇವದ ದಿನಗಳಿಗೆ ಅದು ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ.

ಆರನೆಯದು, ಉಪವಾಸದ ಬದಲು ಹಗುರ ದಿನ. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದ ಸಮಯ ಮಳೆಗಾಲದ ಜೊತೆಗೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಹಲವರು ಕೆಲವು ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಊಟ ಸರಳ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಮಂದವಾಗಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡುವ ಅನುಭವದ ಜ್ಞಾನವೂ ಇತ್ತು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣ ಉಪವಾಸ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಬರೀ ಗಂಜಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿಸಾರು ಅನ್ನ ಸಾಕು.

ಸೊಪ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು

ಸೊಪ್ಪು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು, ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಿನ್ನುವುದಾದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು, ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ. ಹಸಿಯಾಗಿ ಬೇಡ.

ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಯ ಪತ್ರೊಡೆ, ಹಲಸಿನ ಬೀಜದ ಅಡುಗೆ, ಬಗೆಬಗೆಯ ಹಪ್ಪಳ ಸಂಡಿಗೆ — ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿಟ್ಟದ್ದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಅದರದೇ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಡುಗೆ ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕೇಳಿ. ಆ ಜ್ಞಾನ ಅವರ ಜೊತೆ ಕಳೆದುಹೋಗಬಾರದು.

ಊಟ ಮಾಡುವ ರೀತಿ

ಏನು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರಷ್ಟೇ ಹೇಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಟಿವಿ ಮುಂದೆ, ಫೋನ್ ನೋಡುತ್ತಾ, ಓಡುತ್ತಾ ತಿಂದಾಗ ಎಷ್ಟು ತಿಂದೆವು ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಹೇಳುವ ನಮ್ಮ ಪದ್ಧತಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಗಿಯಿರಿ. ಹಸಿವಾದಾಗ ತಿನ್ನಿ, ಸಮಯ ಆಯಿತು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗ ಮತ್ತು ಹಗುರ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಾಗ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಡೂ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕೊಡಿ. ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಅದನ್ನು ಬೆಳೆದ ರೈತನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಮಾಡಿದ ಕೈಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಈ ಏಳು ದಿನ ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ.

• ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಒಂದು ಲೋಟ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಕುದಿಸಿದ ನೀರು
• ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ದಿನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಿದ ಶುಂಠಿ, ಮೆಣಸು ಅಥವಾ ಜೀರಿಗೆಯ ಸಾರು
• ಫ್ರಿಜ್‌ನ ತಣ್ಣನೆಯ ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ವಾರಪೂರ್ತಿ ರಜೆ

ಜೊತೆಗೆ ಈ ವಾರ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಥವಾ ಊರಿನ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ಅವರ ಕಾಲದ ಒಂದು ಮಳೆಗಾಲದ ಅಡುಗೆಯ ವಿಧಾನ ಕೇಳಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಅವರಿಗೂ ಖುಷಿ, ನಿಮಗೂ ಒಂದು ನಿಧಿ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಜ್ಞಾನ, ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಲ್ಲ. ಮಧುಮೇಹ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆಸಿಡಿಟಿ ಇರುವವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ. ಜ್ವರ, ವಾಂತಿ, ಭೇದಿ ಒಂದೆರಡು ದಿನದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಮನೆಮದ್ದಿನಲ್ಲೇ ಕಾಯಬೇಡಿ, ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಮಲೇರಿಯಾದಂತಹ ಜ್ವರಗಳು ಹೆಚ್ಚು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಬದುಕಿದರು. ಆಕಾಶ ಬದಲಾದಾಗ ಅವರ ತಟ್ಟೆಯೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ನಾವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ದೇಹ ಇನ್ನೂ ಋತುವಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಾರು ಕುದಿಯಲಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏