ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆ: ಗಮನ

ಆರು ವರ್ಷದ ಮಗ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. "ಅಪ್ಪಾ, ನೋಡು!" ಅಪ್ಪ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಿಂದ ಕಣ್ಣು ತೆಗೆಯದೆ, "ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಮಗಾ." ಮಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಚಿತ್ರ ಹಿಡಿದು ತಿರುಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಪ "ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ" ಎಂದರು, ಹೊಗಳಿದರು. ಆದರೂ ಮಗನಿಗೆ ಏನೋ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ಹೊಗಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅಪ್ಪನ ಕಣ್ಣು.

ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏನೇನೋ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಾಲೆ, ಟ್ಯೂಷನ್, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ಆಟಿಕೆ, ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಪಾರ್ಟಿ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತೇವೆ, ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮಗು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುವುದು ಆ ಆಟಿಕೆಗಳಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸಿದ ಸಂಜೆ. ಅಮ್ಮ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಕಥೆ ಹೇಳಿದ ರಾತ್ರಿ. ಅಜ್ಜ ಕೈ ಹಿಡಿದು ತೋಟಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಬೆಳಗು.

ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಗಮನದಿಂದ.

ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳು ಬೆಳೆಯುವ ರೀತಿ

ಅಮೆರಿಕದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಒಂದು ಸರಳ ಹೋಲಿಕೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ವ್ ಅಂಡ್ ರಿಟರ್ನ್. ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟದಂತೆ. ಮಗು ಒಂದು ಚೆಂಡು ಎಸೆಯುತ್ತದೆ — ಒಂದು ನಗು, ಒಂದು ಶಬ್ದ, ಬೆರಳು ತೋರಿಸುವುದು, ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಹಿರಿಯರು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮರಳಿ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ — ನಗುವಿಗೆ ನಗು, ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಮಾತು, ತೋರಿಸಿದ ಕಡೆ ನೋಡಿ "ಹೌದು, ಅದು ಹಸು" ಎನ್ನುವುದು. ಈ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟ್ರೋನಿಕ್ ಅವರ "ನಿಶ್ಚಲ ಮುಖ" ಪ್ರಯೋಗ. ತಾಯಿ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾವನೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಮಗುವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಗು ಅಮ್ಮನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ನಗುತ್ತದೆ, ಕೈ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಏನೂ ಸಿಗದಾಗ ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಅಳಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಮಗು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಯೋಗದ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಒಂದು ಯೋಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಫೋನ್ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಮುಖ ಮಗುವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ? ನಿಶ್ಚಲ ಮುಖದಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇ?

ಹಾಜರಿ ಬೇರೆ, ಗಮನ ಬೇರೆ

ಬಹಳ ಪೋಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ನಾನು ದಿನವಿಡೀ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ, ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಯೇ ಇರುತ್ತೇನೆ." ದೇಹ ಜೊತೆ ಇರುವುದು ಹಾಜರಿ. ಮನಸ್ಸು ಜೊತೆ ಇರುವುದು ಗಮನ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಫೋನ್, ಟಿವಿ, ಅಡುಗೆ, ಚಿಂತೆಗಳ ನಡುವೆ ಅರ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರುವುದು ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಇದು ದುಡಿಯುವ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನದ ಸುದ್ದಿಯೂ ಹೌದು. ನಿಮಗೆ ದಿನವಿಡೀ ಸಮಯವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದ ಪೂರ್ಣ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ.

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ದಾರಿ

ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಮನ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಜ್ಜಿಯ ಮಡಿಲು, ಅಜ್ಜನ ಕಥೆ, ಸಂಜೆಯ ದೀಪದ ಹೊತ್ತಿನ ಶ್ಲೋಕ, ಊಟದ ಹೊತ್ತಿನ ಮಾತು. ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಗುವಿನ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುರಂದರದಾಸರು ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಾಗ ಯಶೋದೆಯ ಆ ಗಮನವನ್ನೇ ಹಾಡಿದರು. ಮಗುವಿನ ಪ್ರತಿ ತುಂಟಾಟವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣು.

ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳು. ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಇಬ್ಬರೂ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ. ಆ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ಸಾರವನ್ನು ನಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದ ವಿಶೇಷ ಸಮಯ

ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೂ ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ವಾರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ದಿನವಾದರೂ.

• ಫೋನ್ ಬೇರೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ. ಬರೀ ಸೈಲೆಂಟ್ ಅಲ್ಲ.
• ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಗು ಆರಿಸಲಿ. ಅದರ ಆಟ, ಅದರ ನಿಯಮ.
• ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳಬೇಡಿ, ತಿದ್ದಬೇಡಿ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆ ಬೇಡ.
• ಮಗು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ. "ನೀನು ಕೆಂಪು ಬ್ಲಾಕ್ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಇಟ್ಟೆ." ಇದು ಮಗುವಿಗೆ "ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶ.
• ದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳಾದರೆ ಅವರ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ. ಅವರ ಇಷ್ಟದ ಹಾಡು, ಆಟ, ಸ್ನೇಹಿತರು. ತೀರ್ಪು ಇಲ್ಲದೆ.
• ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಮುಗಿದಾಗ ಹೇಳಿ, "ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಆಡಿದ್ದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಖುಷಿ ಆಯ್ತು."

ಹದಿಹರೆಯದ ಮಕ್ಕಳು ಇಂತಹ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದಿರಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹೊತ್ತು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ, ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪಕ್ಕ ಪಕ್ಕ ಇರುವ ಹೊತ್ತು. ಮುಖಾಮುಖಿ ಕುಳಿತು ಮಾತಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾತಾಡುವುದು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭ. ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಕೇಳುವುದು ಮಾತ್ರ.

ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಾಲ್ಯ

ಕೆಲವು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಆಡುವುದೇ ಕಷ್ಟ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಕ್ಕೇ ಬೇಸರ, ಸಿಡುಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ನಮಗೇ ಆ ಗಮನ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಅವಕಾಶ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆ ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿಗೂ ರೇಖಿ ಕೊಡಿ. ಗಮನ ಸಿಗದೆ ಬೆಳೆದ ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಇಂದು ನೀವೇ ಗಮನ ಕೊಡಿ. ಒಳಗಿನ ಮಗು ವಾಸಿಯಾದಂತೆ ಹೊರಗಿನ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಇರುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದ ವಿಶೇಷ ಸಮಯ. ಫೋನ್ ಇಲ್ಲ, ಪಾಠ ಇಲ್ಲ, ಮಗುವಿನ ಆಯ್ಕೆ. ಮಕ್ಕಳು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದ ವಿಡಿಯೋ ಕರೆ, ಅಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಮಗುವಿನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿತೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಮಕ್ಕಳು ಬೇಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು "ಅಪ್ಪಾ ನೋಡು" ಎಂದು ಓಡಿ ಬರುವ ಮಗ, ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತನ್ನ ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ನಾವು "ನನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡು" ಎಂದು ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುತ್ತೇವೆ. ಆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.

ಇಂದು ಸಂಜೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗು ಏನಾದರೂ ತೋರಿಸಲು ಬಂದಾಗ ಫೋನ್ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಅದರ ಕಣ್ಣಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿ, ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏