ಮಕ್ಕಳ ದಿನ: ಮಗುವಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿ

"ಅಮ್ಮಾ, ಆಕಾಶ ಯಾಕೆ ನೀಲಿ?" "ಅಪ್ಪಾ, ಇರುವೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ?" "ಅಜ್ಜಿ, ದೇವರು ಎಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ?" ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಳೆದರೆ ಸಾಕು, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಳೆ. ಒಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆ? ಯಾಕೆ? ಯಾಕೆ?

ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದಣಿದ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಸಾಕು, ತಲೆ ತಿನ್ನಬೇಡ." "ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ." "ಸುಮ್ಮನೆ ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್ ಮಾಡು." ಯಾರೂ ಕೆಟ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಳೆ ನಿಂತುಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಹದಿನೈದರ ಹೊತ್ತಿಗೆ "ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಬರುತ್ತಾ?" ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊನ್ನೆ ಗುರುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ ಹದಿನಾಲ್ಕರಂದು, ಮಕ್ಕಳ ದಿನ ಆಚರಿಸಿದೆವು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಿಹಿ, ಉಡುಗೊರೆ. ಈ ವಾರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ. ಅವರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ

ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಚಿಕೇತ ಎಂಬ ಬಾಲಕನ ಕಥೆ ಇದೆ. ಅವನ ತಂದೆ ವಾಜಶ್ರವಸ ಒಂದು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮುದಿ, ಹಾಲು ಕೊಡದ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಬಾಲಕ ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಅದು ಸರಿ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ, "ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ?" ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದ. ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ತಂದೆ ಹೇಳಿದ, "ನಿನ್ನನ್ನು ಯಮನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ."

ನಚಿಕೇತ ಯಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋದ. ಮೂರು ದಿನ ಕಾದ. ಯಮ ಬಂದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ವರ ಕೊಟ್ಟ. ಮೂರನೇ ವರವಾಗಿ ನಚಿಕೇತ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮನುಷ್ಯ ಕೇಳಬಹುದಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮನುಷ್ಯ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಯಮ ಅವನನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸಂಪತ್ತು, ರಾಜ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಎಲ್ಲ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಿಡು ಎಂದ. ನಚಿಕೇತ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಯಮನೇ ಅವನಿಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ.

ಒಂದು ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಇಡೀ ಜ್ಞಾನ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅವನ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಬೈದು ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅವನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಮೊದಲ ಸೂತ್ರವೇ "ಅಥಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸಾ." ಈಗ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಬಯಕೆ. ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯಾಣ ಉತ್ತರದಿಂದಲ್ಲ, ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುತೂಹಲ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ

ಕುತೂಹಲ ಇರುವ ಮಗು ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ಕೆಲಸ ಎಂದು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆಟ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಯಾರೂ ಓದು ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಾನೇ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ಈ ಗುಣವೇ ಅವನನ್ನು ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಕಲಿಯಲು, ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ಹುಡುಕಲು, ಸೋತಾಗ "ಎಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಯಿತು" ಎಂದು ಕೇಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕುತೂಹಲ ಸತ್ತ ಮಗು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂಕ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಲಿಕೆಯ ಖುಷಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ಹೊಸದನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟುವುದು ಭಯ, ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು

ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಾಕು.

• "ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಲು ನಾಚಬೇಡಿ. "ನನಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಬಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹುಡುಕೋಣ" ಎಂಬ ಮಾತು ಮಗುವಿಗೆ ಕಲಿಕೆ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವ ಬದಲು ಮರುಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ. "ನಿನಗೆ ಏನನಿಸುತ್ತದೆ?" ಮಗು ಯೋಚಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸಮಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬೇಡಿ, ಮುಂದೂಡಿ. "ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ. ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ಮೇಲೆ ಮಾತಾಡೋಣ." ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ.
• ತಪ್ಪು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಗಬೇಡಿ. ನಕ್ಕರೆ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮಗು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
• ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಇಡಿ. ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಿ, ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹುಡುಕಿ.

ಮಕ್ಕಳು ದೇವರು, ಸಾವು, ಹಣ, ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಕಷ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಮಾತು ಬದಲಿಸಬೇಡಿ. ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಸರಳವಾಗಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ. ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಯಮನೂ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟ.

ಬೇಸರಕ್ಕೂ ಜಾಗ ಕೊಡಿ

ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಫೋನ್, ಟಿವಿ, ಟ್ಯಾಬ್. ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಸರ ಆಗುವ ಮೊದಲೇ ನಾವು ಏನೋ ಒಂದು ಪರದೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಬೇಸರ ಕುತೂಹಲದ ತಾಯಿ. ಖಾಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲೇ ಮಗು ಇರುವೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಹಳೆಯ ಡಬ್ಬದಿಂದ ಆಟಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಜಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಕಥೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಪರದೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುವ ಆ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ತಿಂದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಪರದೆ ಇಲ್ಲದ, ಯೋಜನೆ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯ ಮಗುವಿಗೆ ಇರಲಿ. ಅವರು ಮೊದಲು ಗೊಣಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಏನೋ ಒಂದು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮಗು

ಈ ಲೇಖನ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮಂದಿರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಒಳಗೂ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಮಗು ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಯಾರೋ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದರು, ಅಥವಾ ನಾವೇ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದೆವು. ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಕಲಿಯಲು ಹೆದರುವುದು, ಹೊಸ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದು, "ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾಕೆ" ಎನ್ನುವುದು. ಇವೆಲ್ಲ ಆ ಮಗು ಮಲಗಿದ್ದರ ಲಕ್ಷಣ.

ಅದನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಒಂದು ಸರಳ ಧ್ಯಾನ ಇದೆ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ವರ್ಷದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವು? ಅದಕ್ಕೆ ಏನು ಇಷ್ಟವಿತ್ತು? ಅದನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕೇಳಿ, "ನಿನಗೆ ಏನು ತಿಳಿಯಬೇಕು?" ಬರುವ ಉತ್ತರ ನಿಮಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತರಬಹುದು. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಆ ಒಳಗಿನ ಮಗುವಿಗೆ ರೇಖಿ ಕಳಿಸಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಕುತೂಹಲದ ವಾರ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಅವರ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟು, ಫೋನ್ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ನಿಮಿಷ ಮಾತಾಡಿ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮಗೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಾನು ದಿನವೂ ನೋಡುವ ಆದರೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಒಂದು ವಿಷಯ ಯಾವುದು? ಒಂದು ಮರದ ಹೆಸರು, ಒಂದು ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಇತಿಹಾಸ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹುಡುಕಿ, ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ಕಲಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಎಲ್ಲ ಉತ್ತರಗಳನ್ನಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು. ಉತ್ತರಗಳು ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಮನಸ್ಸು ಎಂದೂ ಹಳೆಯದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮಗು "ಯಾಕೆ?" ಎಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಡಿ. ಅದು ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ನಚಿಕೇತ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏