ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ: ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ, ಅಗತ್ಯ

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಐದೂವರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಎದ್ದವಳು ಅವಳು. ಹಾಲು ಕಾಯಿಸಿ, ಕಾಫಿ ಮಾಡಿ, ತಿಂಡಿ, ಮಕ್ಕಳ ಡಬ್ಬಿ, ಗಂಡನ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ, ಅತ್ತೆಯ ಮಾತ್ರೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸಿ, ಮನೆ ಗುಡಿಸಿ, ತಾನೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು. ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಮತ್ತೆ ಅಡುಗೆಮನೆ. ಮಕ್ಕಳ ಹೋಂವರ್ಕ್. ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಲಗಿದ ಮೇಲೆ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆದು ಮಲಗಿದಳು.

ದಿನವಿಡೀ ಅವಳು ತಿಂದಿದ್ದು ಏನು? ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಡಿಸಿ ಉಳಿದದ್ದು. ನಿಂತುಕೊಂಡೇ, ಅವಸರದಲ್ಲಿ. ಅವಳಿಗಾಗಿ ಅವಳು ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸಮಯ ಎಷ್ಟು? ಬಹುಶಃ ಸ್ನಾನದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ.

ಇದು ಒಂದು ಮನೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮನೆಗಳ ಕಥೆ. ಅವಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ "ಸ್ವಲ್ಪ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನೋಡಿಕೋ" ಎಂದರೆ ಅವಳ ಉತ್ತರ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ. "ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಟೈಮ್? ಮನೆಯವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಸ್ವಾರ್ಥ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವಾ?"

ಈ ವಾರ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾತಾಡೋಣ.

ತ್ಯಾಗದ ಕಥೆ ನಾವು ಕೇಳಿ ಬೆಳೆದದ್ದು

ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ. ಅದು ಸರಿಯೇ. ತಾಯಿ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ಖಾಲಿ ಇಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಡಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು, ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ದುಡಿದ ಕಥೆಗಳು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ. ಆ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನಾನು ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಅಪಾಯ ಇದೆ. ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಹೊಗಳುತ್ತಾ ನಾವು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ಮರೆತಷ್ಟೂ ನೀನು ಒಳ್ಳೆಯವಳು. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸೋಮಾರಿ. ನಿನಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಸ್ವಾರ್ಥಿ.

ಈ ಸಂದೇಶ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಬಹಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಐದು ನಿಮಿಷ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತರೂ ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಖಾಲಿ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ನೀರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ

ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಈ ಸೂಚನೆ ಕೇಳಿರುತ್ತೀರಿ. ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಮೇಲಿನಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮುಖವಾಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ನೀವು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿ, ನಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಕಿ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಇದು ವಿಚಿತ್ರ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಮೊದಲು ತನಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ? ಆದರೆ ಕಾರಣ ಸರಳ. ನೀವು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಯಾರೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವವರಿಲ್ಲ.

ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ನಿಯಮ. ಅವಳು ದಣಿದು, ಸಿಡುಕಿ, ಕಾಯಿಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಮನೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ, ಶಾಂತವಾಗಿ, ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಮನೆಗೆ ಅದರ ಲಾಭ. ಅಂದರೆ ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ ಮನೆಯವರಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯವಲ್ಲ. ಮನೆಯವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆ.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿತು. ಮುಂದಿನ ವಾರ ನವರಾತ್ರಿ. ಒಂಬತ್ತು ದಿನ ನಾವು ದೇವಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ಶಕ್ತಿ ದಣಿದು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡದೇ ಇರುತ್ತೇವೆ. ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಗೌರವ ಇರಬೇಕು.

ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ ಎಂದರೆ ಏನು

ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಬ್ಯೂಟಿ ಪಾರ್ಲರ್, ಸ್ಪಾ, ದುಬಾರಿ ಪ್ರವಾಸ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೆಲ್ಲ ಬೇಡ. ನಿಜವಾದ ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ, ದಿನದಿನದ ಕೆಲಸಗಳು.

ದೇಹಕ್ಕೆ. ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಬಿಸಿಯಾಗಿ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಊಟ. ದಿನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು. ರಾತ್ರಿ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಗಂಟೆ ನಿದ್ರೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಯೋಗ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವೈದ್ಯರ ಹತ್ತಿರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ.

ಮನಸ್ಸಿಗೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಯಾರೂ ಕರೆಯದ ಸಮಯ. ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಹಾಡು, ಓದು, ಅಥವಾ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸುಮ್ಮನೆ ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವುದು.

ಭಾವನೆಗೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತೆಯ ಜೊತೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮನಸ್ಸು ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೆ ನುಂಗಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ.

ಗಡಿಗೆ. "ಇಲ್ಲ" ಎನ್ನುವ ಹಕ್ಕು. ಪ್ರತಿ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಹೌದು ಎನ್ನಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಿಕರ ಪ್ರತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಆಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು. ಬಹಳ ಸಲ ರೇಖಿ ಕಲಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯವರಿಗೆಲ್ಲ, ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೆಲ್ಲ ರೇಖಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ತಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಮಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ನೀವು, ನಂತರ ಬೇರೆಯವರು.

ಮಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ

ಇನ್ನೊಂದು ಕೋನದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ನೀವು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೀವು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವಳು ಕಲಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಮ್ಮ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾಳೆ, ಅಮ್ಮ ಯಾವತ್ತೂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದರೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ — ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆಳೆದ ಹುಡುಗಿ ನಾಳೆ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗನಿದ್ದರೆ ಅವನು ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಪಾಠ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಧ್ಯ. ಅದು ನೀವು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಯಾಗಬಹುದು.

ಮನೆಯವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಾತು

ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಮನೆಯ ಗಂಡಸರೂ ಓದಲಿ. ಅವಳ ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ ಅವಳ ಒಬ್ಬಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಕೆಲಸ ಕಲಿಸಿ. ಭಾನುವಾರ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಅಡುಗೆ ನೀವು ಮಾಡಿ. ಅವಳು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಾಗ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವಳ ದಣಿವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಹೇಳುವ ಮೊದಲೇ.

ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ

ಸತತ ದಣಿವು, ತಲೆಸುತ್ತು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಮುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ, ನಿದ್ರೆ ಬರದಿರುವುದು, ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಮನಸ್ಸು ಕುಸಿದಿರುವುದು — ಇವುಗಳನ್ನು "ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಸರಿಗೂ ಇರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಥೈರಾಯ್ಡ್‌ನಂತಹ ತೊಂದರೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸರಳ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬಹಳ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಿ. ಧ್ಯಾನ, ರೇಖಿ ಇವು ಜೊತೆಗೆ ಮಾತ್ರ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬದಲು ಅಲ್ಲ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ.

• ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಬಿಸಿಯಾಗಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ
• ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಮನೆಯವರಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ತಿಳಿಸಿ
• ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು "ಇಂದು ನಾನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ" ಎಂದು ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ

ಮೊದಲ ಎರಡು ದಿನ ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ ಬರಬಹುದು. ಬರಲಿ. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಆದರೂ ಮುಂದುವರಿಸಿ. ಮೂರನೇ ದಿನದಿಂದ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಹಣತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೆಳಕು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಉರಿಯುತ್ತದೆ? ಸ್ವಯಂ ಆರೈಕೆ ಆ ಹಣತೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕುವುದು. ನೀವು ಉರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಮನೆಯವರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಇದು ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ದೀಪವನ್ನು ಆರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏