ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು

ಈಗ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಓದುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ನಿಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಬೆನ್ನು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಭುಜಗಳು ಕಿವಿಯ ಕಡೆ ಏರಿವೆಯೇ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿವೆಯೇ? ಕುತ್ತಿಗೆ ಫೋನ್ ಕಡೆ ಬಾಗಿದೆಯೇ? ಹೊಟ್ಟೆ ಮಡಿಚಿಕೊಂಡಿದೆಯೇ?

ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೇರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಸಿರು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ಜೊತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಏನೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾದದ್ದು ಗೊತ್ತಾಯಿತೇ?

ಇಂದಿನ ವಿಷಯ ಅದೇ. ನಾವು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮನಸ್ಸು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹೇಗೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಲೆ ತಗ್ಗಿದೆ, ಭುಜ ಕುಸಿದಿದೆ, ಎದೆ ಒಳಗೆ ಸರಿದಿದೆ. ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬರುವ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಲೆ ಎತ್ತಿದೆ, ಎದೆ ತೆರೆದಿದೆ, ಬೆನ್ನು ನೇರ. ಮಾತು ಕೇಳುವ ಮೊದಲೇ ಅವರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ದೇಹದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು.

ಆದರೆ ಇದರ ಉಲ್ಟಾ ಕೂಡ ನಿಜವಾಗಬಹುದೇ? ದೇಹದ ಭಂಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದೇ?

ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು 2015ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಬೆನ್ನು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟು, ಕೆಲವರನ್ನು ಕುಸಿದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ, ನಂತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಒತ್ತಡ ತರುವ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟರು, ಜನರ ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡುವ ಹಾಗೆ. ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತವರು ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮಗೌರವ, ಉತ್ತಮ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಭಯ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಕುಸಿದು ಕುಳಿತವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ "ನಾನು" ಎಂಬ ಪದ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಂದವು ಎಂದೂ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು.

ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಧ್ಯಯನ. ಭಂಗಿ ಬದಲಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನ ರಸ್ತೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಸೂಚನೆ. ಮನಸ್ಸು ದೇಹವನ್ನು ಬಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹವನ್ನು ನೇರ ಮಾಡಿದರೆ ಮನಸ್ಸೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಉಸಿರಿನ ಕೊಂಡಿ

ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಸರಳ ಕಾರಣ ಉಸಿರು. ಕುಸಿದು ಕುಳಿತಾಗ ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ಒತ್ತಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ವಪೆ, ಅಂದರೆ ಉಸಿರಾಟದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ನಾಯು, ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಜಾಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಸಿರು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ, ಎದೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ, ಮೇಲುಮೇಲಿನ ಉಸಿರು ದೇಹಕ್ಕೆ ಆತಂಕದ ಸಂಕೇತ. ಈಗಲೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೋಡಿ. ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ಬೆನ್ನು ನೇರ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಏಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೂರಲು ಹೇಳಿದರು

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಾಗ ಅಜ್ಜ "ಬೆನ್ನು ನೇರ ಮಾಡಿ ಕೂರು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ನಿಮಗೂ ನೆನಪಿರಬಹುದು. ಆಗ ಅದು ಶಿಸ್ತಿನ ಮಾತು ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಆರನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ ಹೇಳುವಾಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಸಮಂ ಕಾಯಶಿರೋಗ್ರೀವಂ ಧಾರಯನ್ನಚಲಂ ಸ್ಥಿರಃ." ದೇಹ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ನೇರದಲ್ಲಿ, ಅಲುಗಾಡದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಯೋಗದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ದಾರಿ. ಚಕ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಾರಿ ಬಾಗಿದ್ದರೆ ಹರಿವು ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಹಿರಿಯರ ನಂಬಿಕೆ. ರೇಖಿ ಕಲಿಸುವಾಗ ನಾನೂ ಮೊದಲು ಹೇಳುವುದು ಇದೇ. ಬೆನ್ನು ನೇರ, ಭುಜ ಸಡಿಲ, ಪಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ.

ದಿನವಿಡೀ ಕುಳಿತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ

ನಾನು ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವನು. ದಿನದ ಕೊನೆಗೆ ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಿಗಿತ, ಭುಜದ ಭಾರ, ಮನಸ್ಸಿನ ದಣಿವು ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತು. ಕೆಲವು ಸರಳ ವಿಷಯಗಳು ಬಹಳ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

• ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಂಚು ಕಣ್ಣಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಾಗಿಸಿ ನೋಡುವಂತಿರಬಾರದು
• ಎರಡೂ ಪಾದಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿರಲಿ, ಕಾಲು ಮೇಲೆ ಕಾಲು ಹಾಕಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಬೇಡ
• ಕುರ್ಚಿಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೊಂಟ ತಾಗಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಿಂಬು
• ಪ್ರತಿ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ನಲವತ್ತೈದು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಎದ್ದು ಒಂದೆರಡು ನಿಮಿಷ ನಡೆಯಿರಿ
• ಫೋನ್ ನೋಡುವಾಗ ತಲೆಯನ್ನು ಫೋನ್ ಕಡೆ ಬಗ್ಗಿಸುವ ಬದಲು ಫೋನನ್ನು ಕಣ್ಣಿನ ಕಡೆ ಎತ್ತಿ

ನೇರವಾಗಿ ಕೂರುವುದು ಎಂದರೆ ಸೈನಿಕನಂತೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕೂರುವುದಲ್ಲ. ಬಿಗಿತ ಕೂಡ ಒತ್ತಡವೇ. ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ದಾರ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಬೆನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ, ಭುಜಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತವೆ, ಎದೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸರಿಯಾದ ಭಂಗಿ.

ಕಷ್ಟದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪಾಯ

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮನಸ್ಸು ಕುಸಿದಾಗ, ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಸುದ್ದಿ ಬಂದಾಗ, ಯಾವುದೋ ಕಠಿಣ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು, ಮೊದಲು ಭಂಗಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಎರಡು ಪಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ. ಬೆನ್ನು ಉದ್ದ. ಭುಜ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಕ್ಕೆ. ಗಲ್ಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗೆ. ಮೂರು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು. ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನೀವು ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತೀರಿ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೊದಲು ಈ ಭಂಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಕುಸಿದು ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಗೂ ನೇರವಾಗಿ, ಸಡಿಲವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಿಮಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ಬಾರಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೆನಪಿನ ಅಲಾರಂ ಇಡಿ. ಅದು ಹೊಡೆದಾಗ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು ನಿಮ್ಮ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಒಂದು ಆಳವಾದ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದೂ ಗಮನಿಸಿ. ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ನೀವು ಕಂಡ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಬೆನ್ನುನೋವು, ಕುತ್ತಿಗೆ ನೋವು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಜುಮ್ಮೆನ್ನುವುದು, ಡಿಸ್ಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿಸ್ಟರನ್ನು ಕೇಳಿ. ಎಲ್ಲರ ಬೆನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಬಲವಂತ ಮಾಡಬೇಡಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನಾವು ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟೋ ಗಂಟೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯಲ್ಲೂ ದೇಹ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. "ನಾನು ಸೋತಿದ್ದೇನೆ" ಅಥವಾ "ನಾನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ." ಯಾವ ಸಂದೇಶ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಆರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ಈಗ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆ ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏