ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು: ಆಫೀಸನ್ನು ಮನೆಗೆ ತರದಿರುವ ಕಲೆ
ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಆರು ಗಂಟೆ. ಊಟ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು, ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಆಟ ಆಯಿತು, ದಿನ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಕಳೆಯಿತು. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರ ಏರಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ಸೋಮವಾರ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹತ್ತಕ್ಕೆ ಮೀಟಿಂಗ್. ಮುಗಿಯದ ಆ ವರದಿ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ನ ಆ ಇಮೇಲ್. ದೇಹ ಮನೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಮನಸ್ಸು ಆಗಲೇ ಆಫೀಸಿನ ಮೇಜಿನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿದೆ.
ಈ ಭಾವನೆ ನಿಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ನೀವು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ. ನಾನು ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಡೆಡ್‌ಲೈನ್, ರಾತ್ರಿಯ ಕರೆಗಳು, ಮುಗಿಯದ ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗಳು, ಇವುಗಳ ಲೋಕ ನನಗೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ವಾರದ ವಿಷಯ ನನಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದ್ದು.
ಒತ್ತಡ ಶತ್ರುವಲ್ಲ, ಆದರೆ
ಮೊದಲು ಒಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ದೂರ ಮಾಡೋಣ. ಎಲ್ಲ ಒತ್ತಡವೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ, 1908ರಲ್ಲಿ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಯರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾಡ್ಸನ್ ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಒಂದು ತತ್ವ ಹುಟ್ಟಿತು. ಇಂದು ಅದನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಒತ್ತಡ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಚುರುಕು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ವಾರ ಓದು ಹೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಆದರೆ ಒತ್ತಡ ಒಂದು ಮಿತಿ ದಾಟಿದರೆ ಕೆಲಸದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ತಪ್ಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ, ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಸಮಸ್ಯೆ ಒತ್ತಡ ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಹೋಗದೆ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ. ನಮ್ಮ ದೇಹ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಹುಲಿ ಬಂತು, ಓಡಿದೆವು, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡೆವು, ದೇಹ ಶಾಂತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಹುಲಿ ಇಮೇಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸಲ ಬರುತ್ತದೆ, ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ ಮೇಲೂ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಶಾಂತವಾಗಲು ಅವಕಾಶವೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ 2019ರಲ್ಲಿ "ಬರ್ನ್‌ಔಟ್" ಅನ್ನು ತನ್ನ ರೋಗಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲ, ಕೆಲಸದ ಸತತ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬರುವ ಒಂದು ವೃತ್ತಿ ಸಂಬಂಧಿ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮೂರು. ಸತತ ದಣಿವು, ಕೆಲಸದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ದೂರವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಹಿ ಭಾವನೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಸಿದು "ನಾನು ಏನೂ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಭಾವನೆ. ಇವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ದೇಹ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ.
ಒತ್ತಡದ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿ
ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊರಗಿನದು. ಕೆಲಸದ ಹೊರೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ, ಕಷ್ಟದ ಬಾಸ್. ಇನ್ನೊಂದು ಒಳಗಿನದು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಆ ಹೊರೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಥೆ. "ಇದು ಸರಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಹೋಗುತ್ತದೆ." "ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಅಸಮರ್ಥ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ." "ನಾನು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಕೆಟ್ಟವನಾಗುತ್ತೇನೆ."
ಹೊರಗಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಕಥೆ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಹಳ ಸಲ ಅದೇ ಹೊರೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು. ಒಂದು ತಪ್ಪಾದ ವರದಿ ಒಂದು ತಪ್ಪಾದ ವರದಿ ಮಾತ್ರ. ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ತೀರ್ಪಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಮನಸ್ಸು.
ದಿನದ ಮಧ್ಯೆ ಸಣ್ಣ ವಿರಾಮಗಳು
ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ದಿನದ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಬೇಕು.
- ಪ್ರತಿ ಮೀಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕರೆಯ ನಂತರ ಮೂರು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು. ನಾಲ್ಕು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಒಳಗೆ, ಆರು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ. ದೀರ್ಘವಾದ ಹೊರಉಸಿರು ದೇಹಕ್ಕೆ ಶಾಂತವಾಗುವ ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ
- ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಗೆ ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ಐದು ನಿಮಿಷ ನಡೆಯಿರಿ. ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ದೂರ ನೋಡಿ. ಪರದೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ
- ಊಟವನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮುಂದೆ ಇಮೇಲ್ ಓದುತ್ತಾ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ, ಬೇರೆ ಜಾಗ, ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ
- ಒಂದು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ಕೆಲಸ. ಹತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ ತೆರೆದು, ಮೂರು ಚಾಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ವರದಿ ಬರೆಯುವುದು ದಕ್ಷತೆ ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾಡುವ ಹಿಂಸೆ
- ಬೇಡ ಎನ್ನಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಬೇಡ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ. ವಿನಯದಿಂದ, ಕಾರಣ ಸಹಿತ. "ಈ ವಾರ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಆ ಕೆಲಸ ತಡವಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವುದು ಮೊದಲು?" ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ
ಆಫೀಸಿನ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುವುದು
ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟ. ಆಫೀಸಿಗೂ ಮನೆಗೂ ನಡುವೆ ಗೋಡೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ "ಮುಚ್ಚುವ ಕ್ರಮ" ಬಹಳ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಐದು ನಿಮಿಷ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನಾಳೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಿರಿ. ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಮುಚ್ಚಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜೋರಾಗಿ "ಇಂದಿನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸಿ, ಕೈ ಕಾಲು ಮುಖ ತೊಳೆಯಿರಿ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆದೇ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಶುಚಿತ್ವವೂ ಹೌದು, ಹೊರಗಿನ ಭಾರವನ್ನು ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲೇ ಬಿಡುವ ಕ್ರಮವೂ ಹೌದು.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಐದು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಕೈಗಳನ್ನು ಭುಜದ ಮೇಲೆ, ನಂತರ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಿ. ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೂರುವ ಜಾಗಗಳು ಇವು. ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಮೊದಲು ಆತಂಕ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಶಾಂತ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ರೇಖಿ ಕಳಿಸಿ.
ಯಾವಾಗ ಸಹಾಯ ಬೇಕು
ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬರೀ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಸರಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ನಿದ್ರೆ ಬರದಿರುವುದು, ಎದೆನೋವು ಅಥವಾ ಬಡಿತದ ತೊಂದರೆ, ಊಟದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೋಗುವುದು, ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಸಂತೋಷ ಕಾಣದಿರುವುದು, ಬದುಕೇ ಬೇಡ ಎನ್ನುವ ಯೋಚನೆ. ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ತಡ ಮಾಡದೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಿರಿ. ಅದು ದುರ್ಬಲತೆಯಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ರೇಖಿ ಆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬರಲಿ, ಬದಲಿಗೆ ಅಲ್ಲ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸ. ಪ್ರತಿ ಮೀಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಕರೆಯ ನಂತರ ಮೂರು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು. ಮತ್ತು ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ನಿಮಿಷದ ಮುಚ್ಚುವ ಕ್ರಮ, ನಾಳೆಯ ಮೂರು ಕೆಲಸ ಬರೆದು, "ಇಂದಿನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಿತು" ಎಂದು ಹೇಳುವುದು. ಆ ನಂತರ ಕೆಲಸದ ಇಮೇಲ್ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ತುರ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ.
ಮುಂದಿನ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಗಮನಿಸಿ. ಆ ಭಾರ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯೇ?
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗ. ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ, ಗೌರವಿಸಬೇಕಾದ ಭಾಗ. ಆದರೆ ಅದು ನೀವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಬೆಲೆ ನಿಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ವರದಿಯ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆಫೀಸಿನ ಕುರ್ಚಿ ನೀವು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಜಾಗವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ತುಂಬಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ವಾರ ಸಂಜೆ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಮುಚ್ಚುವಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿ ಬನ್ನಿ.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏