ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳು
ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನಿಸಿ. ದುಃಖದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಾಗ "ಎದೆ ಒಡೆದುಹೋಯಿತು" ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಭಯವಾದಾಗ "ಎದೆ ಡವಡವ ಎನ್ನುತ್ತಿತ್ತು". ಯಾರೋ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಹೇಳಿದಾಗ "ಹೃದಯ ತುಂಬಿ ಬಂತು". ಹೇಳಲಾಗದ ನೋವು ಇದ್ದಾಗ "ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟಂತಿದೆ". ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕವಿತೆಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಭಾವನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ಅನುಭವಿಸುವುದು ದೇಹ. ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎದೆಯೂ ಒಂದು.
ಈ ವಾರ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ನೋಡೋಣ. ಮೊದಲೇ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ. ಇದು ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಲೇಖನವಲ್ಲ. ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯರು, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಔಷಧಿ ಅಗತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಅದು ದೇಹದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ.
ಒಡೆದ ಹೃದಯ ಬರೀ ಮಾತಲ್ಲ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಜಪಾನಿನ ವೈದ್ಯರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ತಕೋತ್ಸುಬೋ ಕಾರ್ಡಿಯೋಮಯೋಪತಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಡೆದ ಹೃದಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಸಾವು, ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತದಂತಹ ತೀವ್ರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡದ ನಂತರ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೃದಯಾಘಾತದಂತೆಯೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಹಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಹೃದಯ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಅಪರೂಪದ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದನ್ನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೆದರಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವಿಷಯ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಭಾವನೆಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲ. ಅವು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ನಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಏರುತ್ತದೆ, ಉಸಿರು ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಎದೆ ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿದಾಗ ಬಡಿತ ಸಹಜವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ನರಮಂಡಲದ ಸಹಜ ಕ್ರಮ.
ಅನಾಹತ
ಯೋಗ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಎದೆಯ ಮಧ್ಯದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಅನಾಹತ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಈ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುಣಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿಯಲ್ಲೂ ನಾವು ಹೃದಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟಾಗ ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕಣ್ಣೀರು ಬರುವುದುಂಟು. ಅದು ಒಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾವನೆ ಹೊರಬರುವ ದಾರಿ.
ಅನಾಹತ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೇ ಸುಂದರ. ಹೊಡೆಯದೆ ಹುಟ್ಟುವ ನಾದ. ಡೋಲು ಬಾರಿಸಲು ಕೋಲು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಹೃದಯದ ನಾದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಇರುವ ಶಾಂತಿ. ಮೇಲಿನ ಗದ್ದಲ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಅದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಚ್ಚಿಟ್ಟ ಭಾವನೆಯ ಭಾರ
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಲು ಕಲಿತಿದ್ದೇವೆ. ಗಂಡಸರು ಅಳಬಾರದು. ಹೆಂಗಸರು ಸಿಟ್ಟು ತೋರಿಸಬಾರದು. ದೊಡ್ಡವರ ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡಬಾರದು. ನುಂಗಿದ ಭಾವನೆ ಮಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಎಲ್ಲೋ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಬಿಗಿಯಾದ ಭುಜ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದವಡೆ, ಎದೆಯ ಭಾರ, ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿ.
ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಕೂಗುವುದಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನುಂಗುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಮಧ್ಯದ ದಾರಿ ಇದೆ. ಗುರುತಿಸುವುದು, ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದು, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು.
ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಲವು ರೀತಿಗಳಿವೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುವುದು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು. ಒಂದು ವೇಗದ ನಡಿಗೆ. ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತು ಅಳುವುದು. ಹಾಡುವುದು, ಭಜನೆ ಮಾಡುವುದು. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ನೋವು, ಎಷ್ಟೋ ಹಂಬಲ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾವನೆಗೆ ಒಂದು ದಾರಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅದು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ದಾರಿ ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ಒಳಗೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒತ್ತಡದ ದಿನದ ಸಂಜೆ ಮಾಡಿ.
- ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಬಲಗೈಯನ್ನು ಎದೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಇಡಿ. ಎಡಗೈ ಅದರ ಮೇಲೆ.
- ಗಮನವನ್ನು ಕೈಯ ಕೆಳಗಿನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ. ಉಸಿರು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಒಳಗೆ ಬಂದು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಉಸಿರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನ ಮಾಡಿ. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಎಣಿಕೆ ಒಳಗೆ, ಆರು ಎಣಿಕೆ ಹೊರಗೆ. ಬಲವಂತ ಬೇಡ, ಹಿತವಾಗಿರಲಿ.
- ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ, ಈಗ ನನ್ನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಬರುವ ಭಾವನೆಗೆ ಒಂದು ಪದ ಕೊಡಿ. ಬೇಸರ, ಭಯ, ಸಿಟ್ಟು, ಒಂಟಿತನ, ಖುಷಿ.
- ಅದನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಹೋಗಬೇಡಿ. ಹೇಳಿ, "ನೀನು ಇದ್ದೀಯ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಪರವಾಗಿಲ್ಲ."
- ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಭಾವ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹರಡಲಿ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ರೇಖಿ ಹರಿಯಲು ಬಿಡಿ. ಇದು ಹೃದಯ ಕೇಂದ್ರದ ಸರಳ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ.
ಉಸಿರಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ತಲೆ ತಿರುಗಿದರೆ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅನಿಸಿದರೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿ. ಹೃದಯದ ಕಾಯಿಲೆ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇದ್ದವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಉಸಿರು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬರೀ ನಿಧಾನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಹೃದಯದ ದಿನಚರಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಮೇಲಿನ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಅಭ್ಯಾಸ. ಅದರ ನಂತರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಲು. ಇಂದು ನನ್ನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದ ಭಾವನೆ ಯಾವುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಏನು. ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಿಕೆಯ ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ನೀವು ಬಹಳ ದಿನದಿಂದ ಹೇಳದ ಒಂದು ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ಸಣ್ಣದು ಸಾಕು.
ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಮಾತು
ಎದೆ ನೋವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಡ ಕೈ, ದವಡೆ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹರಡುವ ನೋವು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಬೆವರು, ತಲೆ ತಿರುಗುವಿಕೆ ಇವು ತುರ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಅದನ್ನು "ಭಾವನೆ" ಎಂದು ಕಡೆಗಣಿಸಬೇಡಿ, ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಕಾಯಬೇಡಿ. ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ. ರೇಖಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪೂರಕ, ಎಂದೂ ಬದಲಿಯಲ್ಲ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಹೃದಯ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ನಮಗಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ಮಲಗಿದ್ದಾಗಲೂ, ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ, ಅದನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾಗಲೂ. ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟು ಅದರ ಮಾತು ಕೇಳುವುದು ನಾವು ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣ ಧನ್ಯವಾದ.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏