ಹನುಮ ಜಯಂತಿ: ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ, ಮರೆತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ನಿನ್ನೆ ಚೈತ್ರ ಹುಣ್ಣಿಮೆ. ದೇಶದ ಹಲವು ಕಡೆ ಹನುಮ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆ. ಆಂಜನೇಯನ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಹಾರ, ಸಿಂಧೂರ, ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾದ ಪಠಣ. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡೆ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹನುಮದ್ ವ್ರತವನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹನುಮನನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅದೃಷ್ಟ ನಮ್ಮದು.
ಹನುಮನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುವುದು ಶಕ್ತಿ. ಸಮುದ್ರ ಹಾರಿದವನು, ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ತಂದವನು, ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟವನು. ಆದರೆ ಹನುಮನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಘಟನೆಯೇ ಈ ವಾರದ ವಿಷಯ.
ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರೆತ ಹನುಮ
ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ವಾನರ ಸೇನೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಮುಂದೆ ನೂರು ಯೋಜನದ ಸಮುದ್ರ. ಆಚೆ ಲಂಕೆ. ಯಾರು ಹಾರಬಲ್ಲರು? ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ತಮ್ಮ ಮಿತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಿಗೂ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.
ಆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹನುಮ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ತುಂಟತನಕ್ಕೆ ಋಷಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದ. ಯಾರಾದರೂ ನೆನಪಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಗ ಹಿರಿಯ ಜಾಂಬವಂತ ಹನುಮನ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹುಟ್ಟು, ಅವನ ಬಾಲ್ಯ, ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ ಹಣ್ಣೆಂದು ಹಿಡಿಯಲು ಹಾರಿದ ಕಥೆ, ವಾಯುದೇವನ ಮಗನಾದ ಅವನ ಶಕ್ತಿ — ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಹನುಮನ ದೇಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. "ರಾಮನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಹಾರುತ್ತೇನೆ."
ಈ ಕಥೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕಥೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೂ ಸಮುದ್ರ ಹಾರುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಜೀವನದ ಯಾವುದೋ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ "ನಿನ್ನಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಮಾತು, ಒಂದು ಸೋಲು, ಒಂದು ಅವಮಾನ. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ತೀರದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದೇವೆ, ಬೇರೆಯವರು ಹಾರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ.
ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನಂಬುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಮಾತು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೂರಿಸಿದರೆ, ಹೊಸ ಮಾತು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಬಹುದು. ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಬ್ಬ ಜಾಂಬವಂತ.
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬರುವ ಧೈರ್ಯ
ಹನುಮನ ಧೈರ್ಯದ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಅವನ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಲ್ಲ. ಅವನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ. ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಮುಂದೆ ತಾನು ಕೋಸಲೇಂದ್ರ ರಾಮನ ದಾಸ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. ನಂತರ ರಾವಣನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತಾಗಲೂ ಅವನು ಹೆದರಲಿಲ್ಲ. ತಾನು ರಾಮನ ದೂತ ಎಂದು ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಹೇಳಿದ. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ವೀರ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ದಾಸ, ದೂತ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಸತ್ಯ ಇದೆ. ನಾವು ನಮಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುವಾಗ ಭಯ ಹೆಚ್ಚು. "ನಾನು ಸೋತರೆ? ಜನ ನಕ್ಕರೆ?" ನಮಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಯಾವುದೋ ಒಂದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ ಭಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿಗಾಗಿ ತಾಯಿ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಊರಿಗಾಗಿ, ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ದೇವರಿಗಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ "ನಾನು" ಅನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಭಯಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಕಡಿಮೆ.
ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಭಾವ ಇದೆ. ಮಹಾವೀರನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಲ್ಲಿ ಭೂತ ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆದರಿಕೆಯಾದಾಗ "ಆಂಜನೇಯನನ್ನು ನೆನೆ" ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೇ.
ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿನಯ
ಹನುಮನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಗುಣ ಇದೆ. ಅಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಅಹಂಕಾರ ಇಲ್ಲ. ಲಂಕೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಮಾತು "ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ." ರಾಮನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸುದ್ದಿ ಮೊದಲು, ತನ್ನ ಕಥೆ ಆಮೇಲೆ.
ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿನಯ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವುದು ಅಪರೂಪ. ಧೈರ್ಯ ಇರುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿನಯ ಇರುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಂದೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಹನುಮ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಬೇಕಾದಾಗ ಸಮುದ್ರ ಹಾರುವ ಧೈರ್ಯ, ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ರಾಮನ ಕಾಲ ಬಳಿ ಕೂರುವ ವಿನಯ.
ನಿಮ್ಮ ಮರೆತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ನಿಮ್ಮ ಜಾಂಬವಂತನನ್ನು ಹುಡುಕಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಬಯಸುವ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಕೇಳಿ. "ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕಾಣುವ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳು ಯಾವುವು?" ಉತ್ತರ ಕೇಳಿದಾಗ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ವಿಶೇಷ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ನಿಮಗೆ ನೀವೇ ಜಾಂಬವಂತರಾಗಿ. ಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೀವು ದಾಟಿ ಬಂದ ಐದು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಪಕ್ಕ ಆಗ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ. ತಾಳ್ಮೆ, ಧೈರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಹಠ. ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ನೆನಪಿನಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿವೆ, ಅಷ್ಟೇ.
ಭಯ ಬಂದಾಗ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. "ನಾನು ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ?" ಉತ್ತರ ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು, ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ದೇವರು ಆಗಿದ್ದರೆ, ಭಯದ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನುಮ ವಾಯುಪುತ್ರ. ವಾಯು ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣ, ಉಸಿರು. ಭಯ ಬಂದಾಗ ಉಸಿರು ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತದೆ, ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾದ ಆಳವಾದ ಉಸಿರು ದೇಹಕ್ಕೆ "ನೀನು ಸುರಕ್ಷಿತ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಐದು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು, ಹೊರ ಉಸಿರು ಉದ್ದವಾಗಿ. ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮಾಡಬೇಡಿ. ಸಹಜವಾದ ನಿಧಾನ ಉಸಿರೇ ಸಾಕು.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಣಿಪೂರ ಚಕ್ರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಕೈ ಇಡಿ. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಆತ್ಮಬಲದ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನದ ಹನುಮ ಸಾಧನೆ.
- ಮೊದಲ ದಿನ ನೀವು ದಾಟಿ ಬಂದ ಐದು ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಆಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬರೆಯಿರಿ.
- ಈ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಕೇಳಿ. ಅವರಿಗೂ ನೀವು ಜಾಂಬವಂತರಾಗಿ, ಅವರ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ.
- ಪ್ರತಿದಿನ ನೀವು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿರುವ, ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯ ತರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಐದು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ "ಶ್ರೀರಾಮ ಜಯರಾಮ ಜಯಜಯ ರಾಮ" ಒಮ್ಮೆ.
- ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. "ಇಂದು ನಾನು ಹಾರಿದ ಸಣ್ಣ ಸಮುದ್ರ…"
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಆ ವಾನರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶಕ್ತಿಯ ನೆನಪಿನ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇರುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಈ ವಾರ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಜಾಂಬವಂತರಾಗಿ. ಮತ್ತು ಯಾರಾದರೂ ನಿಮಗೆ ಜಾಂಬವಂತರಾದಾಗ, ಹನುಮನಂತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
