ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ: ವ್ಯಾಸರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚುವ ಪರಂಪರೆ
ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅಕ್ಷರ ಬರೆಸಿದವರು ಯಾರು? ಬಹುಶಃ ಅಮ್ಮ. ಬಹುಶಃ ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಲೆಯ ಒಬ್ಬ ಮೇಷ್ಟ್ರು, ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆರಳನ್ನು ಹಿಡಿದು "ಅ" ಬರೆಸಿದವರು. ಅವರ ಹೆಸರು ನಿಮಗೆ ಇಂದು ನೆನಪಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೀವು ಈಗ ಓದುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲೂ ಅವರ ಕೈಯ ಗುರುತಿದೆ.
ಈ ಗುರುವಾರ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ. ಆಷಾಢದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ. ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ವಾರ, ಆ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ನಮಗೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ.
ವ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ
ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುವಂತೆ ವೇದವ್ಯಾಸರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣ ದ್ವೈಪಾಯನ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವರು, ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ವ್ಯಾಸ ಎಂಬುದು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಂದ ಬಿರುದು. ವ್ಯಾಸ ಎಂದರೆ ವಿಂಗಡಿಸುವವನು, ವಿಸ್ತರಿಸುವವನು.
ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜ್ಞಾನದ ರಾಶಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಕಲಿಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ವ್ಯಾಸರು ಅದನ್ನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವವೇದ ಎಂದು ನಾಲ್ಕಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಒಂದೊಂದನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಆ ಶಿಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಜ್ಞಾನ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹರಿಯಿತು.
ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ವೇದದ ಆಳವಾದ ತತ್ವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಮಹಾಭಾರತ. ಅದನ್ನು ಐದನೇ ವೇದ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ. ರಾಜನಿಂದ ರೈತನವರೆಗೆ, ಪಂಡಿತನಿಂದ ಮಗುವಿನವರೆಗೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಕೇಳಬಹುದಾದ ವೇದ. ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಇರುವುದೂ ಅದೇ ಮಹಾಭಾರತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ.
ವ್ಯಾಸರ ಕೆಲಸದ ಸಾರ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ: ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೀಗ ಹಾಕಿ ಇಡಲಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರ ಕೈಗೆಟಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸರ ಒಪ್ಪಂದ
ಮಹಾಭಾರತ ಬರೆಯುವಾಗಿನ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಗಣಪತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಗಣಪತಿಯ ಷರತ್ತು — ನಾನು ಬರೆಯುವಾಗ ನೀವು ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು. ವ್ಯಾಸರ ಪ್ರತಿ ಷರತ್ತು — ನೀವು ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಂಡೇ ಬರೆಯಬೇಕು.
ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಪಾಠ ಇದೆ. ಜ್ಞಾನ ಹಂಚುವವನು ನಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯಬೇಕು. ಜ್ಞಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಕುರುಡಾಗಿ ನಕಲು ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವುದು.
ಗುರು ಎಂದರೆ ಯಾರು
ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಗುರು ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು — ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವನು. ಅಂದರೆ ಗುರು ಒಂದು ಪದವಿ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಕೆಲಸ. ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ.
ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳು:
- ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಿದ ತಂದೆ ತಾಯಿ
- ಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಶಿಕ್ಷಕರು
- ಮೊದಲ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಲಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ
- ಸರಿಯಾದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ
- ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ ಗುರು
- ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಕಠಿಣ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದ ಒಂದು ಸೋಲು
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಈ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನ.
ಶಿಷ್ಯನಾಗುವ ಕಲೆ
ಗುರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಶಿಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾತಾಡಬೇಕು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಮೂರು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಣಿಪಾತ, ಪರಿಪ್ರಶ್ನೆ, ಸೇವೆ. ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗುವುದು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು, ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು.
ಮೂರರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದ್ದು ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ. ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ಮೌನವಾಗಿ ತಲೆಯಾಡಿಸುವುದು ಶಿಷ್ಯತ್ವವಲ್ಲ. ಅರ್ಥವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯ, ಸಂದೇಹ ಬಂದಾಗ ಹೇಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ — ಇವು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಗಣಪತಿಯೂ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಂಡೇ ಬರೆದನಲ್ಲವೇ? ವಿನಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಷ್ಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಷ್ಯನೇ ಮುಂದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರುವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಶಿಷ್ಯ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇಂದೂ ನಾವು ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಹಣ್ಣು, ವಸ್ತ್ರ, ಕಾಣಿಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಗೌರವದ ಸುಂದರ ಸಂಕೇತ.
ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ನನಗೆ ಅನಿಸುವುದು ಇಷ್ಟು. ಯಾವ ಗುರುವಿಗಾದರೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂತೋಷ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದುಕುವುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ದಾಟಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು. ವ್ಯಾಸರು ವೇದವನ್ನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದು ಅವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದಲ್ಲ, ಮುಂದೆ ಹರಿಸಲಿ ಎಂದು. ನದಿ ಹರಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನದಿ. ನಿಂತರೆ ಕೊಳ.
ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಒಳಗೂ ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಸ ಇರಬೇಕು. ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿ, ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಇರುವವರ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿಸುವವನು. ಅದು ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ ಕಲಿಸುವುದಿರಬಹುದು, ಹೊಸ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗೆ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿಕೊಡುವುದಿರಬಹುದು, ಅಜ್ಜಿಗೆ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಕರೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಿರಬಹುದು.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯೆ ನಿಮ್ಮವರೆಗೆ ಬಂದ ಗುರು ಪರಂಪರೆಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಜಪಾನಿನ ಮಿಕಾವೊ ಉಸುಯಿ ಅವರಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, ಹಲವು ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ನಿಮ್ಮ ಕೈ ತಲುಪಿದ ಆ ಸರಪಳಿಗೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಗೆ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಈ ಏಳು ದಿನ:
- ಮೊದಲ ದಿನ: ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಹೆಸರು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಅನುಭವಗಳು.
- ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ: ದಿನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಿ, ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯ ಹೇಳಿ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ನೆನೆದು ಒಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ.
- ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ: ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಕಲಿಸಿ. ಅದೇ ನಿಮ್ಮ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ವ್ಯಾಸರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಚ್ಚಿದ ದೀಪದಿಂದ ಇಂದೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೀಪಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ದೀಪದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಮೊದಲ ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕತ್ತಲು ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮನ. ಈ ವಾರ ನಿಮ್ಮ ದೀಪದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ.
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
