ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ: ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ
ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆದು ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಓದುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಯೋಚನೆ. ಅಂಕ ಕಡಿಮೆ ಬಂದರೆ? ಅಪ್ಪ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ? ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪುಟ ಒಂದೇ. ಫಲಿತಾಂಶದ ಭಯ ಅವನಿಂದ ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಓದನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಥೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ, ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಶುರು ಮಾಡುವಾಗ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವಾಗ, ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಾಗ. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಇನ್ನೂ ಬರದ ಫಲದ ಚಿಂತೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಉಳಿಯುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ.
ಈ ವಾರ ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಳುನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಿಸಿ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಜೊತೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ, ಬಹಳ ಜನ ಆರಿಸುವ ಶ್ಲೋಕ ಇದು.
ಆ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ
ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಲವತ್ತೇಳನೇ ಶ್ಲೋಕ: "ಕರ್ಮಣ್ಯೇವಾಧಿಕಾರಸ್ತೇ ಮಾ ಫಲೇಷು ಕದಾಚನ । ಮಾ ಕರ್ಮಫಲಹೇತುರ್ಭೂರ್ಮಾ ತೇ ಸಂಗೋಽಸ್ತ್ವಕರ್ಮಣಿ ॥"
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಿನಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅದರ ಫಲದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ. ಫಲವೇ ನಿನ್ನ ಕೆಲಸದ ಕಾರಣವಾಗದಿರಲಿ. ಹಾಗೆಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿರುವುದರಲ್ಲೂ ನಿನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರದಿರಲಿ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಬಹಳ ಜನ ಮೊದಲ ಎರಡನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕೂ ಸೇರಿದಾಗಲೇ ಅರ್ಥ ಪೂರ್ಣ.
ಮೊದಲ ಭಾಗ, ಕೆಲಸ ನಿಮ್ಮದು
ನೀವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ, ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ, ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಇದು ಪೂರ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾರ ಅನುಮತಿಯೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಇದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದು ಇಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಓದು. ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದು ಗ್ರಾಹಕರ ಜೊತೆಗಿನ ಇಂದಿನ ನಡತೆ.
ಎರಡನೇ ಭಾಗ, ಫಲ ನಿಮ್ಮದಲ್ಲ
ಫಲ ಬರುವುದು ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವವರ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನಿರ್ಧಾರ, ಹವಾಮಾನ. ಇವು ಯಾವುದೂ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ್ದರ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಹೋದರೆ ಸಿಗುವುದು ಆತಂಕ ಮಾತ್ರ.
ಮೂರನೇ ಭಾಗ, ಫಲ ಕಾರಣವಾಗದಿರಲಿ
ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಕೃಷ್ಣ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ ಎನ್ನುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಗೆಲ್ಲುವ ಗುರಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ ಫಲವಾದರೆ, ಫಲ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಕೆಲಸದ ಅರ್ಥವೇ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯ ಬರೀ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಹಣ ಕಡಿಮೆ ಬಂದ ದಿನ ರೋಗಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇವೆಯ ಭಾವದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬರದ ದಿನವೂ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ, ಕೆಲಸ ಬಿಡಬೇಡ
ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಜನ ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ. "ಫಲ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾದರೆ ಯಾಕೆ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕು" ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥ. ಕೃಷ್ಣ ಆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಅದೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಅಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಏನೂ ಮಾಡದಿರುವುದರಲ್ಲಿ, ಸಂಗ ಬೇಡ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸೋಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕರೆ, ಆದರೆ ಫಲದ ಭಾರ ಇಲ್ಲದೆ.
ಇದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏಕೆ ಹಗುರ
ಫಲದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಇಟ್ಟಾಗ ಮನಸ್ಸು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ್ದು, ಹಾಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಭಯ. ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಇಟ್ಟಾಗ ಮನಸ್ಸು ಈಗಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಏನಾದರೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ಸಂಗೀತಗಾರರು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಅನುಭವ ಇದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟ ಅಥವಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಡು ಬಂದದ್ದು ಗೆಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆತು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ. ಗೀತೆ ಇದನ್ನೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿತು.
ಗೀತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಿ. ಇದು ಕಾಡಿನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಹೇಳಿದ ಉಪದೇಶವಲ್ಲ. ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ, ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾಗುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುನ್ನ, ಒಬ್ಬ ಗೊಂದಲದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು. ಅಂದರೆ ಈ ಜ್ಞಾನ ಕಷ್ಟದ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಎಲ್ಲ ಸರಿ ಇರುವಾಗ ಓದಿ ತಲೆದೂಗುವುದಕ್ಕಲ್ಲ, ಎದೆ ನಡುಗುವಾಗ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ. ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿರಬಹುದು, ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದ ಕೋಣೆ, ಅಥವಾ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಒಂದು ಕಷ್ಟದ ಮಾತುಕತೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ
- ಬೆಳಗ್ಗೆ ಇಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ, ಫಲದ ಗುರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸದ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಬರೆಯಿರಿ. "ಹತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಒಪ್ಪಬೇಕು" ಬದಲು ಅಥವಾ ಜೊತೆಗೆ "ಹತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ".
- ಫಲದ ಚಿಂತೆ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ. ಈಗ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಯಾವುದು? ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ.
- ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ನನ್ನ ಪಾಲಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಉಳಿದದ್ದು ದೇವರಿಗೆ." ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಪಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ಫಲ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ, ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯಿರಿ. ಮುಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಿ. ಫಲದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಡಿ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ, ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೀಗೆ ಇಡಿ. "ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಫಲ ಎಲ್ಲರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಇರಲಿ." ಇದು ಶ್ಲೋಕದ ಭಾವವನ್ನೇ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಮಾಡುವ ರೀತಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ. ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಒಂದು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಇಡಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅದನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ, ಏಳು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಪಾಠವಾಗಲಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಫಲದ ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣ ಗಮನದಿಂದ ಮಾಡಿ. ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. ಇಂದು ಫಲದ ಚಿಂತೆ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೂ ಶ್ಲೋಕ ಕಲಿಸಿ, ಅರ್ಥವನ್ನು ಅವರ ಓದು, ಆಟದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ರೈತ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಾನೆ, ನೀರು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ, ಕಳೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಳೆ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬಿತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಆಕಾಶ ನೋಡುತ್ತಾ ಕೂರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಗೀತೆಯ ಈ ಶ್ಲೋಕ ನಮ್ಮನ್ನು ಆ ರೈತನಂತೆ ಬದುಕಲು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ಶ್ರಮ, ಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿ.
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೀತಾ ಜಯಂತಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
