ಭ್ರಾಮರಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ: ಜೇನುನೊಣದ ಶಬ್ದದ ಶಾಂತಿ

ಮಗುವನ್ನು ಮಲಗಿಸುವ ತಾಯಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಮಗುವನ್ನು ಎದೆಗೆ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು, ತೂಗುತ್ತಾ, ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ "ಹ್ಮ್ಮ್ಮ್..." ಎಂದು ಒಂದು ಮೃದು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಡಿನ ಪದಗಳೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆ ಗುನುಗು ಸಾಕು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಅಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಕಣ್ಣು ಭಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ ಎಂದರೆ, ಬಹಳ ಸಲ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸೂ ಅಷ್ಟೇ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆ ಗುನುಗಿನಲ್ಲಿ ಏನೋ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಯೋಗ ಪರಂಪರೆ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿತು. ಅದರ ಹೆಸರು ಭ್ರಾಮರಿ.

ಜೇನುನೊಣದ ಉಸಿರು

ಭ್ರಮರ ಎಂದರೆ ದುಂಬಿ ಅಥವಾ ಜೇನುನೊಣ. ಭ್ರಾಮರಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವಾಗ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ, ಗಂಟಲಿನಿಂದ ದುಂಬಿಯ ಹಾರಾಟದಂತಹ ಒಂದು ಮೃದು ಗುಂಯ್ಗುಡುವ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಹಠಯೋಗ ಪ್ರದೀಪಿಕೆಯಂತಹ ಹಳೆಯ ಯೋಗ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ ಅದರ ಸರಳತೆ. ಕಠಿಣ ಎಣಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಉಸಿರು ಹಿಡಿಯುವ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೇಡ. ಐದು ನಿಮಿಷ, ಒಂದು ಶಾಂತ ಮೂಲೆ ಸಾಕು. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬೇಗ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುನುಗಿನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನ

ನಾವು ಉಸಿರು ಬಿಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ಉದ್ದ ಮಾಡಿದಾಗ ದೇಹ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಡೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಸಿರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಗುನುಗುವಾಗ ಉಸಿರು ತಾನಾಗಿಯೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಉದ್ದವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಣಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಶಬ್ದವೇ ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ನಿಧಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕರೋಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಎಡ್ಡಿ ವೈಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಲುಂಡ್‌ಬರ್ಗ್ 2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಗುನುಗುವಾಗ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಎಂಬ ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು. ಈ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ಕೆಲಸಗಳಿವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನೂ ನಾವು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ಬಹಳ ಇದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಸೂಚನೆ, ಅಷ್ಟೇ.

ನನಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅನುಭವ. ಗುನುಗಿನ ಕಂಪನ ತಲೆಯೊಳಗೆ, ಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಂಪನದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಇಟ್ಟಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಓಡಲು ಜಾಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾವಿರ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಒಂದೇ ಶಬ್ದ, ಒಂದೇ ಕಂಪನ.

ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ

ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಊಟದ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಬಿಟ್ಟು ಮಾಡಿ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಯ.

1. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆನ್ನು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಭುಜಗಳು ಸಡಿಲ.
2. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ. ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದೇಹವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ.
3. ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ತೋರುಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಕಿವಿಯ ಮುಂಭಾಗದ ಸಣ್ಣ ಮೃದು ಭಾಗವನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಒತ್ತಿ, ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿ. ಬೆರಳನ್ನು ಕಿವಿಯ ಒಳಗೆ ತೂರಿಸಬೇಡಿ.
4. ಮೂಗಿನಿಂದ ಆರಾಮವಾಗಿ ಆಳವಾದ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
5. ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ, ತುಟಿಗಳನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಉಸಿರು ಬಿಡುವಾಗ "ಮ್ಮ್ಮ್..." ಎಂದು ದುಂಬಿಯಂತೆ ಗುನುಗಿ. ಶಬ್ದ ಮೃದುವಾಗಿರಲಿ, ಜೋರಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
6. ಉಸಿರು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಗುನುಗಿ. ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯಬೇಡಿ.
7. ಮತ್ತೆ ಮೂಗಿನಿಂದ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ, ಗುನುಗುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ. ಹೀಗೆ ಐದರಿಂದ ಏಳು ಸುತ್ತು.
8. ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕೈ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಯೇ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಳಗಿನ ಮೌನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

ಆ ಕೊನೆಯ ಒಂದು ನಿಮಿಷವೇ ನಿಜವಾದ ಉಡುಗೊರೆ. ಗುನುಗು ನಿಂತ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಮೌನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೌನಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ. ಅದು ಆಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಷಣ್ಮುಖಿ ಮುದ್ರೆಯ ಜೊತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಕಿವಿ, ತೋರುಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೃದುವಾಗಿ, ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮೂಗಿನ ಪಕ್ಕ, ಉಂಗುರ ಮತ್ತು ಕಿರುಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತುಟಿಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಹೊರಗಿನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಗಮನ ಒಳಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಬೇಡಿ, ಬೆರಳು ಬರೀ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಸಾಕು. ಹೊಸಬರು ಮೊದಲು ಸರಳ ವಿಧಾನದಲ್ಲೇ ಕೆಲವು ವಾರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ.

ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಸಲಹೆಗಳು

ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಅನಿಸಬಹುದು. ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ವರ ಎತ್ತರವೋ ತಗ್ಗೋ, ನಿಮಗೆ ಆರಾಮವಾದದ್ದು ಸರಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಇದನ್ನು ಆಟದಂತೆ ಹೇಳಿಕೊಡಬಹುದು, "ಬನ್ನಿ, ಜೇನುನೊಣ ಆಗೋಣ." ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ, ಜಗಳದ ನಂತರ, ಮುಖ್ಯ ಸಭೆಯ ಮೊದಲು ಮೂರು ಸುತ್ತು ಭ್ರಾಮರಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಭ್ರಾಮರಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಶುರು ಮಾಡಿ. ಮನಸ್ಸು ಆಗಲೇ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರೇಖಿಯ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಐದು ಸುತ್ತು ಭ್ರಾಮರಿ. ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಮೌನ, ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಸಿಗೆಗೆ, ಫೋನ್ ನೋಡದೆ. ಪ್ರತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ, ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿಯ ನಿದ್ರೆ ಹೇಗಿತ್ತು. ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಏಳು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಓದಿ ನೋಡಿ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ನೋವು ಇದ್ದರೆ ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚುವ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬರೀ ಗುನುಗುವುದನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಅದು ವಾಸಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿರಿ. ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಅಪಸ್ಮಾರ ಇರುವವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾದವರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಶುರು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅನುಭವಿ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ. ಉಸಿರನ್ನು ಎಂದೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಬೇಡಿ. ತಲೆ ಸುತ್ತಿದಂತಾದರೆ ಅಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿ. ಇದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ, ಔಷಧಿಗೆ ಬದಲಿ ಅಲ್ಲ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ದುಂಬಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಹೂವಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುಂಯ್ಗುಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಕರಂದ ಹೀರುವಾಗ ಅದು ಮೌನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸೂ ದಿನವಿಡೀ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಗದ್ದಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ನಿಮಿಷ ಆ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಒಂದು ಮೃದು ಗುನುಗಾಗಿ ಬದಲಿಸಿ. ಆಮೇಲೆ ಬರುವ ಮೌನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಕರಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏