ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ

ರಾತ್ರಿ ಮೂರು ಗಂಟೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲ. ನಾಳೆಯ ಮೀಟಿಂಗ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ? ಕೆಲಸ ಹೋದರೆ? ಮಗನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬಂದರೆ? ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದ ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಬಂದರೆ? ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಎದೆ ಬಡಿತ ಜೋರಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸಂಕಟ.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ನೋಡಿದರೆ ಮೀಟಿಂಗ್ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯಿತು. ಕೆಲಸ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿಯ ಆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳು ಹೋದವು. ಆ ದಿನದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೋಯಿತು.

ಭಯ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ. ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ವಾರ ಅದರ ಜೊತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಹೌದು, ಸ್ನೇಹ.

ಭಯ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುವಲ್ಲ

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪೊದೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸದ್ದಾಯಿತು. ಅದು ಗಾಳಿ ಇರಬಹುದು, ಹುಲಿಯೂ ಇರಬಹುದು. ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತವನು ಹುಲಿಗೆ ಆಹಾರವಾದ. ತಕ್ಷಣ ಓಡಿದವನು ಉಳಿದ. ನಾವು ಆ ಓಡಿದವನ ವಂಶದವರು.

ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಆಕಾರದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗ ಇದೆ, ಅಮಿಗ್ಡಲಾ ಎಂದು ಅದರ ಹೆಸರು. ಅಪಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುವುದು ಅದರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಏರುತ್ತದೆ, ಉಸಿರು ಚುರುಕಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಓಡಲು ಅಥವಾ ಹೋರಾಡಲು ದೇಹ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದು ಇಲ್ಲಿ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಹುಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯ ಇಮೇಲ್, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಾಲದ ಕಂತು, ಸಂಬಂಧಿಕರ ಟೀಕೆ — ಇವುಗಳಿಗೂ ಮೆದುಳು ಅದೇ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ಓಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ ಭಯ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದ ಕಾವಲುಗಾರ. ತೊಂದರೆ ಎಂದರೆ ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿ ಉತ್ಸಾಹಿ. ಅವನನ್ನು ಓಡಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ "ಧನ್ಯವಾದ, ಈಗ ನಾನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕಲಿಯಬೇಕು.

ಭಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಕೊಡಿ

ಅಮೆರಿಕದ ಯುಸಿಎಲ್‌ಎ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಲೀಬರ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಿಗೆ ಭಯ ಅಥವಾ ಕೋಪದ ಮುಖಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಸಲ ಆ ಭಾವನೆಗೆ ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕೊಡಲು ಹೇಳಿದರು, "ಭಯ", "ಕೋಪ" ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅಮಿಗ್ಡಲಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ತೋರಿಸಿತು.

ಇದು ಬಹಳ ಸರಳ, ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ. ಭಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅದರ ಹಿಡಿತ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಲೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗ ಹಾವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಹಗ್ಗ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ವೇದಾಂತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಜ್ಜು ಸರ್ಪ ಉದಾಹರಣೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದು ಆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಅರ್ಜುನನ ಭಯ

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಶುರುವಾಗುವುದೇ ಭಯದಿಂದ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಧ್ಯೆ ಅರ್ಜುನ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕೈಕಾಲು ನಡುಗುತ್ತವೆ, ಬಾಯಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ, ಗಾಂಡೀವ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ದೇಹದ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವ ಭಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅವೇ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮೊದಲ ಮಾತು ಸಾಂತ್ವನದ್ದಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರಿಸುವಂಥದ್ದು. ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ "ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಮಾ ಸ್ಮ ಗಮಃ ಪಾರ್ಥ" — ಪಾರ್ಥ, ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಬೇಡ, ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಉಳಿದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಫಲದ ಮೇಲಿನ ಅಂಟು, ತಾನು ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಭಾವನೆ, ನಾಳೆಯ ಚಿಂತೆ. ಭಯವನ್ನು ಒಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಗೀತೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಶಕ್ತಿಯೇ ಜೀವನ, ದೌರ್ಬಲ್ಯವೇ ಮರಣ. ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಅಭಯ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಐದು ಹೆಜ್ಜೆ

ನಿಲ್ಲಿ. ಭಯ ಬಂದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಏನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಡಿ. ಭಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಹಲವು ಸಲ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ.

ಉಸಿರು. ನಾಲ್ಕು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಮೂಗಿನಿಂದ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ, ಆರು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಗೆ. ಐದು ಸುತ್ತು. ಉಸಿರು ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ದೇಹ ಶಾಂತವಾಗುವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೆಸರು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ. "ನನಗೆ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ ಆಗುತ್ತಿದೆ". ಮಸುಕಾದ ಭಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಸರಿಸಿದ ಭಯ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ. ಇದು ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ನಿಜವಾಗಿ ಎಷ್ಟು? ನಡೆದರೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಇದಕ್ಕಿಂತ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯವನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ದಾಟಿದ್ದೇನೆಯೇ? ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ "ಹೌದು".

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ. ಭಯದ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ. ಮೀಟಿಂಗ್‌ನ ಭಯ ಇದ್ದರೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ತಯಾರಿ. ವರದಿಯ ಭಯ ಇದ್ದರೆ ಡಾಕ್ಟರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕೇಳುವುದು. ಭಯದಿಂದ ಓಡಿದಷ್ಟೂ ಅದು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಡೆ ನಡೆದಷ್ಟೂ ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಭಯ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಐದು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಉಸಿರಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಜೊತೆ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದು. ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಬರದಿದ್ದಾಗ ಮಲಗಿದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ಯಾವಾಗ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬೇಕು

ಕೆಲವು ಭಯಗಳು ನಮ್ಮ ಕೈ ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆತಂಕ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಎದೆಬಡಿತ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಸಾಯುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯ ದಾಳಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಭಯದಿಂದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು, ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ — ಇದು ಮನೋವೈದ್ಯರ ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ. ಎದೆನೋವು ಇದ್ದರೆ ಮೊದಲು ಹೃದಯದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿ. ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಅದೂ ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಒಂದು ಧೈರ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಒಂದು ಭಯ.

• ಮೊದಲ ದಿನ: ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡುವ ಒಂದು ಭಯವನ್ನು ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ
• ಎರಡು, ಮೂರನೇ ದಿನ: ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ, ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಷ್ಟು, ನಡೆದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಹಿಂದೆ ಏನು ದಾಟಿದ್ದೇನೆ
• ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಏಳನೇ ದಿನ: ಪ್ರತಿದಿನ ಆ ಭಯದ ಕಡೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ
• ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ: ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಐದು ಸುತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಆರು ಉಸಿರಾಟ

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಧೈರ್ಯ ಎಂದರೆ ಭಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಲ್ಲ. ಭಯ ಇದ್ದರೂ ಮುಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದು. ಅರ್ಜುನನ ಕೈಯಿಂದ ಗಾಂಡೀವ ಜಾರಿತು, ಆದರೆ ಗೀತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು "ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಎದ್ದು ನಿಂತ. ಭಯ ಹೋಗಿತ್ತು ಎಂದಲ್ಲ, ಅವನು ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದ.

ರಾತ್ರಿ ಮೂರು ಗಂಟೆಯ ಆ ಕಾವಲುಗಾರ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬಾರಿ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕೊಡಿ, ಉಸಿರಾಡಿ, ಮತ್ತು ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ ಮಲಗಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏