ಆಯುಧ ಪೂಜೆ: ನಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ
ಎರಡು ದಿನದ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ ಇತ್ತು. ಸ್ಕೂಟರಿಗೆ ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮ, ಚಕ್ರದ ಮುಂದೆ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು. ಅಂಗಡಿಯ ತಕ್ಕಡಿಗೆ ಹೂವು. ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆ. ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಸಾಲಾಗಿ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗೂ ಒಂದು ಕುಂಕುಮದ ಬೊಟ್ಟು. ಮರುದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿ, ಬನ್ನಿ ಕೊಟ್ಟು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಇರೋಣ ಎಂಬ ಹಾರೈಕೆ.
ಹಬ್ಬ ಮುಗಿಯಿತು. ಹೂವು ಬಾಡಿದೆ, ಸ್ಕೂಟರ್ ಮತ್ತೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಹೇಳುವ ಪಾಠ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನದ್ದಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರತಿದಿನದ್ದು.
ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸು. ಇದೇ ಆ ಪಾಠ.
ಶಮೀ ವೃಕ್ಷದ ಕಥೆ
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಅಜ್ಞಾತವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಒಂದು ಶಮೀ ಮರದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಅವರು ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ವೇಷದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬದುಕಿದರು. ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ ಅರ್ಜುನ ಆ ಮರದಿಂದ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಬನ್ನಿ ಎಲೆ ಹಂಚುವ ನಮ್ಮ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈ ಕಥೆಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಇದೆ. ಆಯುಧವನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ಎಸೆಯಲಿಲ್ಲ. ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಇಟ್ಟರು. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಅದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೋ, ಅವು ಅಗತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ.
ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಮ್ಮನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೈಕಲ್ ಮೆಕಲೋ ಅವರ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನ ಇದೆ. ಒಂದು ಗುಂಪು ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿ ವಾರ ತಾವು ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ತಮಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿತು. ಮೂರನೆಯ ಗುಂಪು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು. ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಬರೆದವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂತು.
ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಜನರ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಧನ್ಯವಾದ. ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ನೋಟ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ನನ್ನ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಇದೆ. ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಎಣಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದು ಇದೆ ಎಂದು ಎಣಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳು ಯಾವುವು
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ದಿನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ?
- ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಒಲೆ, ಕುಕ್ಕರ್, ಚಾಕು
- ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ವಾಹನ
- ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಫೋನ್
- ಬರೆಯುವ ಪೆನ್ನು, ಓದುವ ಕನ್ನಡಕ
- ನೀರು ತರುವ ನಲ್ಲಿ, ಬೆಳಕು ಕೊಡುವ ದೀಪ
ಇವು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ದಿನ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಅವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಕರೆಂಟ್ ಹೋದ ಸಂಜೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಫ್ಯಾನ್ ನಿಂತಿದೆ, ಮಿಕ್ಸಿ ನಿಂತಿದೆ, ಫೋನ್ ಚಾರ್ಜ್ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ನಮಗೆ ತಕ್ಷಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹಗುರ ಮಾಡಿದ್ದವು ಎಂದು. ಕರೆಂಟ್ ಬಂದ ಕ್ಷಣ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ "ಬಂತು" ಎಂದು ಖುಷಿಯಿಂದ ಕೂಗುತ್ತೇವೆ. ಆ ಖುಷಿಯೇ ಕೃತಜ್ಞತೆ. ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಆ ಖುಷಿಯನ್ನು ಕರೆಂಟ್ ಹೋಗದೆಯೇ ಅನುಭವಿಸಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾನು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಆಗ ನನ್ನ ಆಯುಧ ಕೀಬೋರ್ಡ್. ಇಂದು ನನ್ನ ಆಯುಧ ನನ್ನ ಕೈಗಳು, ನನ್ನ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು. ರೇಖಿ ಹರಿಯುವುದು ಈ ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ. ಸಾಧಕರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ.
ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಯುಧ
ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲಿನದು ನಮ್ಮ ದೇಹ. ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸರ್ವೀಸ್ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇವೆ, ಫೋನಿಗೆ ಚಾರ್ಜ್ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗೆ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ನಿದ್ರೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ನೀರು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಳಾದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ.
ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ "ಶರೀರಮಾದ್ಯಂ ಖಲು ಧರ್ಮಸಾಧನಂ" ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮೊದಲ ಸಾಧನ ಶರೀರವೇ. ಸಾಧನೆ, ಸೇವೆ, ಕುಟುಂಬ, ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಒಂದು ಆಯುಧದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿವೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು. ಅದಕ್ಕೂ ಸರ್ವೀಸ್ ಬೇಕು. ಧ್ಯಾನ, ಒಳ್ಳೆಯ ಓದು, ಮೌನ, ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರ ಸಹವಾಸ. ಹರಿತವಿಲ್ಲದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಗೆಲ್ಲಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಣಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜೀವನ ಗೆಲ್ಲಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿದಿನದ ಸಣ್ಣ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ
ಇದಕ್ಕೆ ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಬೇಕಾದದ್ದು ಗಮನ.
ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮುಟ್ಟಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ. ಅಡುಗೆಗೆ ಮುನ್ನ ಒಲೆಗೆ, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ವಾಹನಕ್ಕೆ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗೆ.
ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಇಡಿ. ಎಸೆಯಬೇಡಿ. ಶಮೀ ಮರದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಇಟ್ಟಂತೆ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಜಾಗಕ್ಕೆ, ವಾಹನಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕೊಡಿ. ಇದರ ಅರ್ಥ ವಾಹನ ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಸರ್ವೀಸ್ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಜೊತೆ ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಂಧ ಗಮನದ, ಗೌರವದ ಸಂಬಂಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನೋಡಿ. ಇಂದು ಈ ಕೈಗಳು ಎಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಸಾಧನ. ಮೊದಲ ದಿನ ನಿಮ್ಮ ದೇಹ. ಎರಡನೇ ದಿನ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು. ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನ, ನಿಮ್ಮ ವಾಹನ, ನಿಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆ. ಏಳನೇ ದಿನ ನೀವು ಬಳಸುವ ಆದರೆ ಎಂದೂ ಗಮನಿಸದ ಒಂದು ವಸ್ತು. ಆ ದಿನದ ಸಾಧನವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿ, ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಮತ್ತು ಅದು ನಿಮಗೆ ಏನು ಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. ದೇಹದ ದಿನ ಬೇಗ ಮಲಗಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ದಿನ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮೌನ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ವಿಜಯದಶಮಿ ಗೆಲುವಿನ ಹಬ್ಬ. ಆದರೆ ಗೆಲುವು ಅದೇ ದಿನ ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಅದು ವರ್ಷವಿಡೀ ಆಯುಧವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಬಂತು. ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಗೆಲುವುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳನ್ನು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು, ಪ್ರತಿದಿನ ಗೌರವದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ ಗೆಲುವಿನ ದಿನ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದಿದೆ. ಪೂಜೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
