ಆತಂಕ ಬಂದಾಗ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ

ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆ. ಮಗ ಇನ್ನೂ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಫೋನ್ ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್. ಮನಸ್ಸು ಓಡಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಏನಾದರೂ ಅಪಘಾತ ಆಗಿರಬಹುದೇ? ಯಾರ ಜೊತೆಯಾದರೂ ಜಗಳ? ಎದೆ ಬಡಿತ ಜೋರಾಗುತ್ತದೆ. ಉಸಿರು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವ ಸದ್ದು. "ಬ್ಯಾಟರಿ ಮುಗಿದಿತ್ತು ಅಮ್ಮ." ಎಲ್ಲ ಸರಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ದೇಹ ನೂರು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಆತಂಕದ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವ ಇದು. ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ನಡೆಯದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಲೇ ದೇಹವನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಾರ ಅಂಥ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ಸಾಧನ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಯಾವ ಉಪಕರಣವೂ ಬೇಡ, ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು, ಐದು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು.

ಮನಸ್ಸು ನಾಳೆಯಲ್ಲಿ, ದೇಹ ಇಂದಿನಲ್ಲಿ

ಆತಂಕ ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಕಂಡಾಗ ಏನಾಗಬೇಕೋ ಅದೇ. ಹೃದಯ ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ನಾಯು ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಓಡಲು ಅಥವಾ ಹೋರಾಡಲು ದೇಹ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹುಲಿ ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಓಡಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲ, ಹೋರಾಡಲು ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ. ಆ ಶಕ್ತಿ ಒಳಗೇ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆಗ "ಚಿಂತೆ ಮಾಡಬೇಡ" ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಕೊಟ್ಟು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಹಿಂಬಾಗಿಲು ಇದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು. ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣು ನಾಳೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಿವಿ ಕಳೆದ ವಾರದ ಶಬ್ದ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಈಗಿನ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ರಥ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು

ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಹೋಲಿಕೆ ಇದೆ. ದೇಹ ರಥ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕುದುರೆಗಳು. ಮನಸ್ಸು ಲಗಾಮು. ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ. ಕುದುರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ಓಡಿದರೆ ರಥ ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಆಮೆ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಆತಂಕದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಓಡುತ್ತಿರುವುದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು. ಆಗ ನಾವು ಉಲ್ಟಾ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಸಾರಥಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ, ಲಂಗರು.

ಐದು ನಾಲ್ಕು ಮೂರು ಎರಡು ಒಂದು

ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಇದು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗ್ರೌಂಡಿಂಗ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದು. ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಹೀಗೆ.

ಮೊದಲು ಒಮ್ಮೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಇನ್ನೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಬಿಡಿ. ನಂತರ —

• ಐದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಸುತ್ತ ನೋಡಿ, ಐದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೆಸರಿಸಿ. "ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಗಡಿಯಾರ. ಕಿಟಕಿಯ ಹಸಿರು ಪರದೆ. ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿನ ನೀರಿನ ಲೋಟ." ಬಣ್ಣ, ಆಕಾರ ಗಮನಿಸಿ.
• ನಾಲ್ಕು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ. ಕುರ್ಚಿಯ ಹಿಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಯ ನೂಲು, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪಾದ, ತಣ್ಣಗಿನ ಲೋಟ. ಗಟ್ಟಿಯೋ ಮೆತ್ತಗೋ, ಬಿಸಿಯೋ ತಣ್ಣಗೋ ಗಮನಿಸಿ.
• ಮೂರು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ. ಫ್ಯಾನಿನ ಸದ್ದು, ದೂರದ ವಾಹನ, ಹಕ್ಕಿಯ ಕೂಗು. ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹುಡುಕಿ.
• ಎರಡು ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಒಗ್ಗರಣೆ, ಸಾಬೂನು, ಕಾಫಿ. ಏನೂ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯನ್ನೇ ಮೂಸಿ ನೋಡಿ.
• ಒಂದು ರುಚಿ. ಬಾಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಇರುವ ರುಚಿ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರು, ಒಂದು ಏಲಕ್ಕಿ.

ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿಧಾನ ಉಸಿರು. ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಆತಂಕ ಒಂದರಿಂದ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಇದು ಏಕೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ

ಈ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಷಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು, ಎಣಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಸುವುದು ಮೆದುಳಿನ ಯೋಚಿಸುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆ ಭಾಗ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಭಯದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಮಾಹಿತಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತ ನೋಡು, ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಇಲ್ಲ. ಗೋಡೆ ಇದೆ, ಲೋಟ ಇದೆ, ಫ್ಯಾನ್ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ. ನೀನು ಸುರಕ್ಷಿತ.

ಇದು ಆತಂಕವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಓಡಿಸುವ ಮಂತ್ರವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಕಂಬ.

ಯಾವಾಗ ಬಳಸಬಹುದು

ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಾಲ್‌ನ ಹೊರಗೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾಯುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ. ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಭೆಯ ಮೊದಲು. ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಬಾರದೆ ಹೊರಳಾಡುವಾಗ. ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ. ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕಣ್ಣು ತೆರೆದೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆತಂಕ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗಲೂ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಬಾವಿ ತೋಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಂತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಗ್ರೌಂಡಿಂಗ್ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕೈ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಐದು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಪಾದಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಲಿ. ಭೂಮಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಾರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಐದು ನಾಲ್ಕು ಮೂರು ಎರಡು ಒಂದು. ಒಮ್ಮೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ ಅನಿಸಿದಾಗ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಆತಂಕದ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರೆಯಿರಿ. ಏಳನೇ ದಿನ ಆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಎಷ್ಟು ಇಳಿಯಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಧನ ಇದೆ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯವೇ ದೊಡ್ಡ ಫಲ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಎದೆ ನೋವು, ಎಡಗೈಗೆ ಹರಡುವ ನೋವು, ತೀವ್ರ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಮೂರ್ಛೆ ಬರುವಂತಾಗುವುದು — ಇವು ಆತಂಕದಿಂದಲೂ ಬರಬಹುದು, ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಲೂ ಬರಬಹುದು. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹೀಗಾದರೆ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ಆತಂಕ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಇದ್ದರೆ, ನಿದ್ರೆ, ಊಟ, ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಪದೇ ಪದೇ ಭಯದ ದಾಳಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮನೋವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಕಾಣಿ. ಇದು ದುರ್ಬಲತೆಯಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಇರಲಿ, ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಆತಂಕ ಯಾವಾಗಲೂ "ಏನಾದರೆ" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ "ಏನಿದೆ" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮನಸ್ಸು ನಾಳೆಯ ಕಡೆ ಓಡಿದಾಗ, ಅದರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತನ್ನಿ. ಐದು ವಸ್ತು, ನಾಲ್ಕು ಸ್ಪರ್ಶ, ಮೂರು ಶಬ್ದ, ಎರಡು ವಾಸನೆ, ಒಂದು ರುಚಿ. ಈ ಕ್ಷಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಭಯಪಡುವಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏